Livestream: Security Sector Reform as a Strategic Policy Tool

The Netherlands Ministries of Foreign Affairs and Defence organised a webinar about Security Sector Reform on Thursday 17 June 2021. Panelists included Sonja van der Meer and Martijn BeerthuizenNatalie HoggShahrazad ChidaRene Kersten, Dr Niagalé Bagayoko and HCSS strategic analyst Dorith Kool.

Missed the livestream? Rewatch it here below!

This webinar was a cooperative effort of the Netherlands Ministries of Foreign Affairs and Defence. It was supported by HCSS and KVBK, and hosted by Leiden University. In this webinar, several subject matter experts will present and discuss their views and approaches concerning Security Sector Reform (SSR) as a strategic policy tool.

“For years the international community has spent considerable effort to promote stability by reforming and strengthening security sectors in fragile and conflict prone states.

These efforts have met with mixed results, however. The international community must therefore find alternative ways to better understand security sectors’ potential contribution to stability.”

– HCSS report ‘The Good, the Bad and the Ugly‘, Kool & Sweijs

HCSS Digest

HCSS Digest | Week 24

It was Destination Europe for the POTUS this week, raising two important questions:
Would would blink first, Biden or Putin?
What to do with China?
Find out what our analysts and experts had to say in the latest HCSS Digest!

A galaxy not

so far away

How can a small country such as the Netherlands benefit from the increasing importance of space? Find out on July 1, during an online HCSS Expert Session on the Dutch footprint in space organized by HCSS, with experts, politicians and representatives of the Dutch space industry, such as Eelco van der Eijk, Frank Meiboom and Hugo van Manen, moderated by Tim Sweijs.

“China wants to become the most powerful country on earth. But that also includes space. This is a step in that direction,” strategic analyst Patrick Bolder commented on RTL Nieuws about the launch of a Chinese crew to space station Tiangong.

HCSS is proud to welcome Frederick S. Pardee Center for International Futures research associate Collin Meisel as our new subject matter expert. Be on the lookout in the coming months and beyond as we take HCSS & Pardee research to new heights!

As the cafés open up again, so does a vacancy in the HCSS internship program. Are you a student interested in applying your knowledge of geopolitics, climate security, global trends, and geo-economics at an international think tank in the centre of The Hague? Apply now for the General Internship – or the Cyber Program Internship – and don’t miss out!

Europe is being attacked from all sides. Nevertheless, Rob de Wijk draws a positive conclusion about “the battle for Europe” in his column for the Montesquieu Institute: European regulatory power, based on European values of free trade, democracy and individual freedoms, protects European citizens and makes it impossible for leaders like Xi, Putin and Trump to control this part of the continent politically or exploit it economically.


It was Destination Europe for President Biden this week, and his Grand Tour dominated the international news – as did our HCSS analysts and experts called upon by the media.

When Joe

met Vladimir…

Key on the agenda: Biden meeting Putin, and the question was, “who will be the first to blink?” Will they keep their cool or will it degenerate into a mud-slinging contest? HCSS Russia expert Helga Salemon looked ahead at the meeting in VPRO’s Bureau Buitenland on NPO Radio 1.

In a world that is so interconnected, you sometimes have to deal with countries that have very different standards, Han ten Broeke commented on the Biden/Putin meet at WNL’s Goedemorgen Nederland. Restoring the Iran deal, climate change and the distribution of vaccines: these are all matters in which both countries have an interest.

“Whether you treat Putin kindly or call him a murderer, as Biden has done, it doesn’t matter much”, Helga Salemon continued on podcast De Dag: Putin does business from a completely different perspective.


But Putin wasn’t the only thing on Biden’s mind this week.

One thing seemed to be running through his head during the trip: what to do with China? In VPRO’s Bureau Buitenland on NPO Radio 1, the dynamic duo of Han ten Broeke, HCSS director of political affairs, and Paul Verhagen, data scientist and expert on US politics, analyzed Biden’s diplomatic roadtrip.

What to do

with China…

Will President Biden get Europe to join him in his fight against China? In their latest BNR podcast, Arend-Jan Boekestijn and Rob de Wijk talked to former NATO Secretary General Jaap de Hoop Scheffer.

“China wants to win countries over by means of economic power,” Rob de Wijk commented on RTL Nieuws. “This could ultimately lead to a split in Europe. China is an emerging world power, but it has very different ideas about democracy, the economy and human rights. The US needs allies from Europe to counter that.” Because, De Wijk continued, if China were to have too much influence, the EU would fall apart. “Their politics and economics are based on self-interest. My gain is your loss. Small countries like the Netherlands will not survive that.”

“If the raw power politics towards China continues, the Netherlands can also count on continuous friction with the Chinese”, Rob de Wijk said in an interview on NOS about the G7 summit. The Netherlands benefits enormously from a level playing field, but ultimately, we have no choice: “Welcome to a new world dominated by superpower politics.”

Biden has managed to put China at the top of the international agenda. But do the Netherlands and other EU countries want to go along on this collision course, Rob de Wijk wonders in his column for Trouw. The raw American power politics clashes with the European liberal politics of engagement.

Competition or cooperation with China on climate change: what will save the planet? To answer this question (and more), HCSS strategic analyst Joris Teer spoke to David Rennie, Beijing Bureau Chief at The Economist <- click here for the full interview!

Energy and Climate

What are the consequences of the ruling against Shell? Will the energy transition lead to even greater dependencies? Remco de Boer discusses these hot topics in his Studio Energie podcast with HCSS energy expert Jilles van den Beukel, and his recent HCSS paper on Internationale ontwikkelingen en de Nederlandse energietransitie.

The IMCCS World Climate and Security Report 2021 reveals that the increasing pace and intensity of climate hazards will strain military and security services around the world. Watch the webinar on the compound security threats posed by climate change on our website.

What exactly are the emissions of greenhouse gases by oil and gas companies? What can companies do about them? And what are the consequences of the recent court ruling against Shell? HCSS energy expert Jilles van den Beukel explains all in his article for Energeia.

HCSS Cyber Program Internship

Duration of the internship: 6 months

Work on International Peace and Security in Cyberspace

HCSS’ portfolio is increasingly focusing on policies, international cooperation, competition, and conflict in cyberspace. This includes conceptual and data-driven research of the cyber threat landscape, as well as diplomatic, security, and legal implications of cyberspace in the context of international peace and security. Our main area of emphasis is to bring together the new field of cybersecurity with traditional national security and international relations. For more information about the program, please visit:

Deadline to send in your application: 25 June 2021

Start date: August 2021

The successful candidate will contribute to the work of HCSS Cyber Policy and Resilience Program focusing on research, public relations, events and strategies. The intern will also provide operational support for the Global Commission on the Stability of Cyberspace (GCSC).

Responsibilities include but are not limited to

  • Conduct and contribute to research, briefings and reports;
  • Track and synthesize trends and developments pertaining to international peace and security in cyberspace;
  • Contribute to the project management of the GCSC;
  • Manage public relations, especially social media and website, and support brand development;
  • Manage program contacts and knowledge;


  • Excellent written and oral command of English is a must; proficiency in Dutch or other languages is considered a plus;
  • Preferably a graduate student in International Relations, Law, Security Studies, or Computer Science;
  • Demonstrated interest in international affairs and security, preferably in the cyberspace context, through academic work and/or experience, is preferred;
  • Well organized and strong attention to detail;
  • The successful candidate will need an entrepreneurial ethos and a collegial spirit while also being an effective communicator;
  • Must work well with others and interact professionally with senior/high-level individuals;
  • Experience in PR, graphic design and social media is considered a plus;


  • Availability: the internship is fulltime. Candidates must be able to commit to working 40 hours a week. 
  • Candidates must be authorized to work in the Netherlands.
  • Candidates must be enrolled as a student at a university during the entire internship period.
  • Successful candidates are asked to provide a certificate of good conduct (‘Verklaring Omtrent het Gedrag’), available from the Dutch Ministry of Justice. Candidates residing outside of the Netherlands should provide a certificate from their country of residence. 

What we offer

  • This is a paid internship.
  • The candidate will be given the opportunity to interact with a group of highly notable and experienced international experts working on cybersecurity, and will gain valuable skills, experience, knowledge, and contacts in the international policy community.
  • Small team at The Hague Centre for Strategic Studies that moves at a high pace to support a truly global initiative.

Application Procedure

Please apply only if you are able to start on the above mentioned start date. 

To apply, send the following items to under the subject line “Cyber Internship, Last Name

  • A curriculum vitae, including a list of references with contact details
  • A cover letter (one page)
  • Proof of university enrolment, valid for the entire duration of the internship
  • Copy of official transcript of academic grades
  • A writing sample (up to 2 pages) answering the following question: “Is deterrence in cyberspace possible? If so, explain what it would entail. And if not, why?”

Notes regarding the application procedure:

  • Please ensure that your application is complete before sending it in. Providing a list of references with contact details as part of your CV (at least two) is a mandatory requirement- we will not request them at a later stage.
  • The whole application should be written in English including the writing sample.
  • Please apply only if you are available for the above-mentioned start date. HCSS recruits interns all year around; later start dates will be announced in due time. 

HCSS internships attract a large number of outstanding candidates from around the world and are highly competitive. HCSS only considers candidates that submit a complete application and fulfil all eligibility requirements. Successful applicants will be invited for an interview (physical or virtual).

In the interest of the successful candidate’s learning trajectory, the internship will be carried out at the HCSS office in The Hague, insofar as this is feasible given the current travel restrictions related to COVID-19. Potential working arrangements can be discussed during the interview process. 

About the Global Commission on the Stability of Cyberspace

Launched at the 2017 Munich Security Conference, the mission of the Global Commission on the Stability of Cyberspace (GCSC) is to develop proposals for norms and policies to enhance international security and stability and guide responsible state and non-state behavior in cyberspace. The Commission helps to promote mutual awareness and understanding among the various cyberspace communities working on issues related to international cybersecurity.

The Commission was initiated by The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS) with the support of the EastWest Institute, the government of the Netherlands, France and Singapore, Microsoft, ISOC and Afilias. The GCSC’s composition mirrors the multi-stakeholder reality of cyberspace by bringing together 28 prominent Commissioners, and four Advisors from all regions and backgrounds. In addition to the Commission body itself, the GCSC is supported by a Research Advisory Group that connects the GCSC to the academic community.

The final GCSC report Advancing Cyberstability was launched at the 2019 Paris Peace Forum by Stef Blok, Minister of Foreign Affairs of the Netherlands, Jean-Yves Le Drian, Minister of Europe and Foreign Affairs of France, and David Koh, Chief Executive, Cyber Security Agency of Singapore. This report represents the culmination of the Commission’s work over the last three years, offering a cyberstability framework, principles, norms of behavior, and recommendations for the international community and wider ecosystem.

Following the release, the GCSC members will continue to advocate and engage with their respective communities. Input and feedback from these groups were reflective of interactions with both state and non-state experts and will form the basis of advocating for the report going forward in 2021.

For more information, please visit

Column Trouw Rob de Wijk

Column: Biden zet in op ramkoers met China, maar willen Duitsland en Nederland dat wel?

Zonder twijfel is president Biden erin geslaagd China bovenaan de internationale agenda te zetten. Het begon al met zijn nieuwe initiatief genaamd Build Back Better World (B3W) waarmee hij samen met zijn partners op precies dezelfde wijze als China dat doet, grip op de wereld wil krijgen. Dit antwoord op het Belt and Road-initiatief van Peking lijkt de start van een nieuwe, wereldwijde race om investeringen in infrastructuur en daarmee om politieke invloed.

Wereldwijd is er behoefte aan ruim 40 biljoen dollar aan investeringen. China heeft inmiddels voor 273,6 miljard dollar in 3485 projecten gestoken, en is een verplichting voor totaal 1 biljoen aangegaan. Dus is er nog ruimte voor 39 biljoen aan extra bestedingen.

Als het alle deelnemers aan de G7, dus inclusief de EU en landen als India en Japan, menens is, dan wordt China met gemak weggespeeld. Want bij de G7-top afgelopen weekend in Cornwall zaten de rijkste landen aan tafel die samen 2 miljard burgers vertegenwoordigen. Wat geldt voor infrastructuur, geldt ook voor de bestrijding van Covid-19. Afgelopen mei nog zegde president Xi 3 miljard dollar aan hulp toe aan arme landen. De teller van de rijke landen staat op ongeveer 10 miljard dollar. En dat is nog maar het begin.

Grote ongerustheid

Xi zal met grote ongerustheid constateren dat de relatie tussen de EU en Amerika gerepareerd is. Handelsgeschillen worden bijgelegd en er wordt samen tegen China opgetrokken.

Peking wil geen inmenging in binnenlandse aangelegenheden, zoals de kwestie met de Oeigoeren, Hongkong, Taiwan en de Zuid-Chinese Zee. Maar precies daarmee willen de EU en Biden zich wel bemoeien. Biden herbevestigde tijdens zijn bezoek aan Europa het Amerikaanse Navo-commitment. Bovendien werd – naast Rusland – China tijdens de Navo-top als nieuwe bedreiging aangemerkt.

In Cornwall en daarna in Brussel kwamen landen bijeen die democratische waarden delen, hechten aan sterke instituties zoals de Wereldhandelsorganisatie, voorstander zijn van een sterke internationale rechtsorde en vrijhandel op basis van een gelijk speelveld.

Dit moet een einde maken aan de diefstal van intellectueel eigendom en de marktverstoring door gesubsidieerde Chinese staatsbedrijven die in Europa voor afbraakprijzen hun producten kunnen dumpen. En er moet een einde komen aan dwangarbeid. Dit alles is een regelrechte bedreiging voor China dat als autocratisch en staatskapitalistisch land zijn eigen ideeën heeft.

Hogere versnelling

Dat Biden Trumps handelsoorlog met China zou doorzetten was wel duidelijk, maar deze president schakelt naar een hogere versnelling. China is zo ontstemd dat er nieuwe wetgeving is aangenomen. Iedereen die China schaadt en zich met binnenlandse aangelegenheden bemoeit, komt op een sanctielijst. Zakendoen met China wordt zo risicovoller. Westerse bedrijven houden hun hart vast.

Daarom twijfel ik aan de effectiviteit van al die ferme plannen van Biden. China is de belangrijkste exportmarkt voor het Duitse Volkswagen en BMW. Merkel en haar beoogde opvolger Armin Laschet willen geen ramkoers, maar samenwerking. Ik denk dat Nederland en heel wat andere EU-landen er ook zo in staan.

Hier botsen de rauwe Amerikaanse machtspolitiek met Europese liberale politiek van engagement. Of het resultaat van Bidens toch wel historische reis deze confrontatie overleeft, is zeer de vraag.

Rob de Wijk, 18 juni 2021, Trouw

Rob de Wijk is hoogleraar internationale relaties en veiligheid aan de Universiteit Leiden en oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). Hij schrijft wekelijks over internationale verhoudingen. Lees zijn columns hier terug.

HCSS is hiring: General Internship (start date: August/September 2021)

The HCSS internship is a dynamic and varied opportunity in research, analysis, data, communication, design, networking, copy writing, and policy development. We are an independent think tank specialized in global trends, security, and geo-economics. Interns contribute to high-impact products for clients including governments, international organizations, research organizations, the private sector, and NGOs.

HCSS is looking for talented interns all year round; the next positions will open in August/September 2021. The deadline for applying is 30-06-2021. 

The HCSS internship offers an excellent springboard for future careers in a wide range of fields, interns are involved as full-fledged team members in research-projects. Activities can range from conducting background research, data collection and analysis, co-writing reports and papers, to being involved in the organization of workshops and conferences. This way, interns gain valuable work experience in a professional environment, which helps them in their future development and careers in both the public and private sector. Also, the HCSS internship offers the opportunity to build and expand your professional network.


Candidates should have a first rate academic background, strong transferable skills, and a keen interest in the topics covered by HCSS research.

Further requirements include:

  • A strong basis of analytical, writing and synthesizing skills
  • Ability to think creatively and out-of-the-box
  • Very good communication skills in English, both orally and in writing.
  • Knowledge of advanced internet search strategies
  • Ability to work independently in a fast-paced environment
  • Flexibility and ability to multi-task
  • Positive professional attitude
  • Strong work ethic and willingness to learn
  • Some quantitative research skills

The following attributes are considered a strong asset:

  • Prior work or internship experience
  • Proficiency in Dutch or other languages
  • Being a native English speaker
  • Strong quantitative research skills. If you have a background in data science (specifically R or Python) you may also be interested in our Data Internship. 


  • Candidates must be enrolled as a student at a university during the whole internship period.
  • An internship period of six months is highly preferred, although shorter periods can be discussed (absolute minimum is 4 months). Please indicate your availability in your cover letter. Interns should be able to commit to working 40 hours a week.
  • If successful in obtaining a position, candidates are asked to provide a certificate of good conduct (‘Verklaring Omtrent het Gedrag’), available from the Dutch Ministry of Justice. Candidates residing outside of the Netherlands should provide a certificate from their country of residence.

Frequently asked questions:

Can I apply if I am no longer a student (recently graduated)? HCSS internships are for enrolled students. Without a proof of enrollment, valid for the entire duration of the internship, you are not eligible. Your application will not be considered.

Is it possible to do a part-time internship? Currently HCSS does not offer part-time internships within the General Internship Program.

Application Procedure

To apply, send the following items to, using ‘General Internship 7/2021’ as the subject line.

  • A curriculum vitae, including a list of references
  • A cover letter
  • Proof of university enrollment, valid for the entire duration of the internship
  • Copy of official transcript of academic grades
  • A one-page writing sample (excluding bibliography if relevant) answering one of the following questions:
  1. Consider a trend which could affect the security of the Netherlands in the next decade. What is being done to address the issue? What more could be done?
  2. Consider a way in which the Netherlands could exercise more effective foreign policy without increasing military expenditure. What are the advantages and limitations of this approach?
  3. Consider a policy which could help the eurozone improve its competitiveness. What are the advantages and limitations of this policy?
  4. Consider a tool or methodology which could add value to HCSS products. What are its advantages and limitations?
  5. Design an infographic which communicates the main message of an HCSS report in very few words.

Notes regarding the application procedure:

  • Please ensure that your application is complete before sending it in. Providing a list of references with contact details as part of your CV (at least two) is a mandatory requirement- we will not request them at a later stage.
  • The whole application should be written in English including the writing sample.
  • Please apply only if you are available for the above mentioned start date. HCSS recruits interns all year around; later start dates will be announced in due time.

Practical Information

The HCSS internship is paid.

HCSS only considers candidates that submit a complete application and fulfill all eligibility requirements. Successful applicants will be invited for an interview.

Han ten Broeke bij WNL: Ontmoeting Biden-Poetin in ‘diepe kelder van de internationale betrekkingen’

Joe Biden en Vladimir Poetin ontmoeten elkaar vandaag in het Zwitserse Genève. Voor Biden wordt het zijn eerste ontmoeting als Amerikaanse president met Poetin. En dat in een periode dat de betrekkingen tussen de twee landen zijn bekoeld.

De situatie van de Russische oppositie in aanloop naar de verkiezingen, het stoken aan de grens met Oekraïne, de behandeling van oppositieleider Navalny en de steun aan de Belarussische president Loekasjenko. Allemaal punten die stuk voor stuk op kritiek kunnen rekenen van Biden. En alsof dat nog niet genoeg is, is er ook nog de Russische inmenging in democratische processen en hacks bij Amerikaanse instellingen en bedrijven.

Koude vrede

Het zorgt voor een beladen top in Genève, de plek waar Sovjetleider Michael Gorbatsjov en Amerikaans president Ronald Reagan elkaar ten tijde van de Koude Oorlog ontmoetten, zegt Amerikakenner Willem Post in Goedemorgen Nederland. Maar daar houdt de vergelijking ook wel op, zegt Post die spreekt van een ‘koude vrede’. “Je kunt eigenlijk zeggen dat we nu in de hele diepe kelder zitten van de internationale betrekkingen.”

Dat Biden toch besluit om Poetin uit te nodigen, is mede bedoeld om samenwerking te zoeken, zegt directeur politieke zaken van het HCSS, Han ten Broeke. Het herstellen van de door Trump opgeblazen Iran-deal, het tegengaan van klimaatverandering en de verdeling van vaccinaties over de wereld: het zijn zaken waar beide landen belang bij hebben en met elkaar tot een vergelijk moeten komen. Niet makkelijk, maar in een wereld die zo aan elkaar hangt, moet je soms ook zaken doen met landen die je minder liggen, aldus Ten Broeke.


Tegelijkertijd wil de Amerikaanse president zijn Russische tegenhanger waarschuwen. De veelvuldige hacks die vanuit Rusland worden gedaan, brengen veel schade aan de Verenigde Staten. Trump stelde daar weinig tegenover, zegt Ten Broeke. De extravagante oud-president zocht een soort vriendschap met Poetin. “Dat doet Biden niet.”

In plaats daarvan schetst de Amerikaanse president de top als democratie tegenover autocratie, waar Poetin een vertegenwoordiger van is. Met een belangrijke disclaimer. “De enige autocratie waar de Amerikanen het echt op gemunt hebben, is China.”

Dit artikel verscheen voor het eerst in WNL. Bekijk de video hier:

Column: De Slag om Europa

Rusland speelt schaak en tracht zijn tegenstanders van het bord te werken met onverwachte zetten die bestaan uit desinformatie, beïnvloedings­campagnes, subversie en de inzet van drukmiddelen zoals de gasexport. China tracht, net zoals bij Go, het hele bord in handen te krijgen. Dat doet China met de nieuwe zijderoutes, het Belt and Road Initiative (BRI), het 17+1 forum en met internationale hulp, handelsverdragen, investeringen en propaganda. In tegenstelling tot schaak en Go, is American football geen denksport. Hier staan twee ploegen tegenover elkaar die op elkaar inbeuken en terreinwinst trachten te boeken. Dat kwam aardig overeen met de aanpak van President Trump: met botte macht regeringen dwingen totdat ze opgeven en zich schikken. Al deze leiders willen de mondiale regels van het spel bepalen om er zelf beter van te worden en vinden dat de Europese Unie dit streven in de weg staat. En al deze leiders beten hun tanden op Europa stuk. Hoe kan dat?

Om dat te begrijpen moeten we weten hoe zij de Unie zien, namelijk als een blok. Dat komt omdat de lidstaten een deel van hun soevereiniteit aan Brussel hebben afgestaan. Brussel is verantwoordelijk voor de douane-unie, de mededingingsregels voor de interne markt, het monetair beleid voor de eurozone, de instandhouding van de biologische rijkdommen van de zee in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid en de gemeenschappelijke handelspolitiek. Dat laatste betekent dat Brussel gerechtigd is om handelsverdragen af te sluiten. Precies hiermee krijgen niet-EU-landen te maken. Brussel spreekt hier namens 450 miljoen burgers en de belangrijkste geïntegreerde markt van de wereld. Dat is een machtsfactor waar Trump, Xi en Poetin niet tegenop kunnen. Ook de Britten kregen hiermee te maken na hun besluit om uit de Unie te stappen. Downing Street vond dat de Unie geen overdreven eisen moest stellen en eiste dat ze als gelijken zouden worden behandeld. Daarop reageerde EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier onderkoeld met de mededeling dat de Britten geen gelijken waren. Daarvoor was het verschil in inwoners en economie te groot.

Ingewikkelder wordt het als het gaat om gedeelde bevoegdheden van de Unie en de lidstaten. Dat verklaart veel controverses tussen de lidstaten over onderwerpen als defensie, veiligheid en buitenlandbeleid. Daarom gaat het vaak mis als de Unie waarden als democratie en vrijheid wil exporteren of ergens vrede wil brengen. Een geruststelling is dat de Amerikanen dat ook niet kunnen. De effectiviteit van sancties is daarvoor te gering. Toch komt er uiteindelijk altijd een compromis waarmee de Unie weer met één mond kan spreken. Precies daarmee krijgen leiders te maken die door die sancties worden getroffen. Vraag maar aan Xi, Poetin en leiders als Loekasjenko.

Voor China, Rusland en Amerika is de eu daarom een geopolitieke speler en een supermacht. Alleen eentje die totaal anders functioneert dan traditionele supermachten. Dit is geen supermacht met een ontzagwekkend militair apparaat, maar een Unie van landen die gezamenlijk de regels van het spel bepalen. Die zijn bepalend voor het functioneren van de interne markt en de handelspolitiek. En ze zijn zo sterk, dat het niet uitmaakt of een ander land schaak, Go of football speelt. Want de Unie bepaalt de toegang tot het stadion: de Europese markt. Die mag je alleen maar betreden als je voldoet aan de standaarden die de Unie heeft bepaald.

In de loop van de tijd is de eu ook buiten Europa steeds sterker de standaarden gaan bepalen voor voedselveiligheid, mededinging, milieu, privacy en wat wel en niet mag op het internet. De Unie kan standaarden juridisch afdwingen met zogeheten preferentiële handelsovereenkomsten. Daarvan heeft de eu er meer dan welk land ter wereld, ruim vijftig – de Verenigde Staten niet meer dan veertien.

Doordat de regels en standaarden steeds meer een mondiale impact krijgen vinden Amerika, Rusland en China dat hun soevereiniteit wordt aangetast. Alle bedrijven die in Europa zaken willen doen moeten zich bijvoorbeeld houden aan de General Data Protection Regulation (GDPR). Die dwingt hen de privacy van de Europese consumenten te eerbiedigen. Ze moeten weten wat er met hun data gebeurt en moeten het gebruik ervan zo nodig kunnen blokkeren. Toen de GDPR werd ingevoerd kreeg je vaak de mededeling dat je vanwege de GDPR de aangeklikte Amerikaanse website niet kon bezoeken. Gevreesd werd dat dit permanent zou zijn. Amerikaanse bedrijven zouden geen zin hebben om zich aan de Europese regels te conformeren. Inmiddels hebben vrijwel alle bedrijven eieren voor hun geld gekozen. Dat is logisch. Het is immers vrijwel onmogelijk om voor de opslag van die data onderscheid te maken tussen Amerika of Europa. En die bedrijven kunnen de Europese markt niet negeren.

De soevereiniteit van die landen wordt ook ondermijnd door Brusselse eisen ten aanzien van een ‘gelijk speelveld’ om oneerlijke concurrentie te voorkomen. Wie zich niet druk maakt over het milieu, het klimaat of de arbeidsomstandigheden kan goedkoop produceren en een concurrentievoordeel behalen. Standaarden worden daarom in nieuwe handelsverdragen aangevuld met clausules over staatssteun. Die moeten ook voorkomen dat regeringen producenten helpen hun producten tegen te lage prijzen in de eu te dumpen. Standaarden en eisen voor staatssteun hebben zo directe gevolgen voor de wijze waarop een land zijn economie organiseert. Dat dit weerstand in Amerika, China en Rusland oproept is logisch.

Maar het is een feit dat de Europese regelmacht, die gebaseerd is op Europese waarden van vrijhandel, democratie en individuele vrijheden, de Europese burger beschermt en het voor leiders als Xi, Poetin, Trump en Johnson onmogelijk maakt om dit deel van het continent politiek onder controle te krijgen of economisch uit te melken.

Dit artikel verscheen voor het eerst bij Montesquieu Instituut.

Prof. dr. Rob de Wijk is oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies en hoogleraar Internationale Betrekkingen aan de Universiteit Leiden.

Zijn boek: “De slag om Europa. Hoe China en Rusland ons continent uit elkaar spelen” gaat dieper op bovenstaande materie in en staat in de top 10 Europese boeken van is een initiatief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut. “De Slag om Europa” is hier te bestellen.

Rob de Wijk bij RTL: Dit is waarom de G7-top ook voor jou belangrijk is

Dit weekend vindt de G7-top plaats in Engeland. De leiders van zeven grote industrielanden en de Europese Unie komen bij elkaar om te praten over economie en politiek. Dit lijkt een ver-van-mijn-bedshow, maar ook voor ons Nederlanders zijn de onderwerpen die worden besproken belangrijk.

Even kort: wat is de G7 ook alweer? De ‘Groep van Zeven’ bestaat uit Duitsland, Italië, Frankrijk, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Canada en Japan. Ook de Europese Unie doet mee, maar omdat de EU geen land is, telt ze niet mee als officieel lid. 


“Als je al die landen bij elkaar optelt, heb zo je ongeveer de hele westerse wereld te pakken”, zegt Rob de Wijk, hoogleraar internationale betrekkingen. “Nederland alleen is te klein om op welk wereldtoneel dan ook mee te spelen. Alleen met veel landen samen kunnen we wat bereiken.”

Maar hoe belangrijk is de G7-top dan écht voor ons? “Dit gaat over stabiliteit in de wereld, waardoor de handel uiteindelijk kan floreren”, zegt De Wijk. “Je zou het pas merken als het er niet meer zou zijn. We vinden het normaal dat we een dak boven ons hoofd hebben dat niet lekt, maar dat komt doordat de internationale betrekkingen zich goed ontwikkelen.”

Het is alweer de 47ste keer dat de G7-top wordt georganiseerd, maar dit jaar spreekt de WHO van de ‘belangrijkste G7 ooit’. Ook De Wijk denkt dat deze top weleens de belangrijkste ooit zou kunnen worden. En dat komt vooral door de onderwerpen die besproken worden.

Herstel van de coronacrisis

Een belangrijk punt op de agenda is – hoe kan het ook anders? – de coronacrisis. In veel westerse landen gaat het vaccineren goed, maar in meerdere Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse landen zijn er grote tekorten. De G7-landen hebben al gezegd dat zeker 1 miljard vaccins beschikbaar worden gesteld aan minder welvarende landen.

“Het leveren van vaccins aan bijvoorbeeld Afrikaanse landen is voor een deel ook eigenbelang”, zegt De Wijk. “Zolang het coronavirus rond blijft gaan, is er een kans op mutaties. Wij willen geen nieuwe coronamutaties waartegen vaccins niet beschermen. Dan moeten we weer van voren af aan beginnen. En we willen ook niet dat arme landen nóg verder in de armoede zakken. Dan komen er misschien nog meer vluchtelingen naar Nederland.”

Grootmacht China

Nog een belangrijk onderwerp op de agenda: China. Want dat land begint steeds meer macht te krijgen over de wereld.

“China is een autocratie”, zegt De Wijk. “Dat wil zeggen dat het door middel van economische macht landen voor zich wil winnen. Dat kan uiteindelijk zorgen voor een splijting in Europa. China is een opkomende wereldmacht, maar het heeft heel andere ideeën over democratie, economie en mensenrechten. De Verenigde Staten hebben bondgenoten uit Europa nodig om daar tegenwicht aan de bieden.”

Want, zegt De Wijk, als China te veel invloed zou hebben, zou de Europese Unie uit elkaar vallen. “Hun politiek en economie is gebaseerd op het eigenbelang. Mijn winst is jouw verlies. Kleine landen zoals Nederland overleven dat niet.”

Nog een crisis: klimaatverandering

Ook de klimaatcrisis zal dit jaar weer door de wereldleiders worden besproken. Volgens klimaatwetenschappers is het duidelijk: de uitstoot van broeikasgassen moet tegen 2030 gehalveerd zijn, anders zal de wereld meer dan 1,5 graden opwarmen. Als dat gebeurt, zullen delen van de wereld te maken krijgen met extreem weer. Kleine eilanden en laaggelegen gebieden, zoals Nederland, zullen overstromen.

Het Verenigd Koninkrijk heeft het voortouw genomen en zal tegen 2030 de uitstoot met 68 procent verminderen. De Verenigde Staten zal de uitstoot tegen die tijd gehalveerd hebben, en de Europese Unie gaat die met minstens 55 procent verminderen.

Maar dit zal volgens Greenpeace lang niet genoeg zijn. Van de G7-top verwacht de organisatie twee dingen: vermindering van broeikasgasemissies en financiering om landen die het hardst getroffen worden door de klimaatverandering, te helpen zich aan te passen. 

Dit artikel verscheen voor het eerst in RTL nieuws.

Rob de Wijk bij NOS: G7 wil machtsblok tegen China: begin van de strijd of blijft het bij ferme taal?

Het aanpakken van de macht van China, de globale coronapandemie, klimaatverandering en daarnaast een paar relletjes en plaagstootjes: de G7-top in een notendop. Zeven grote industrielanden: de Verenigde Staten, Canada, Japan, Italië, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de EU, hebben zich afgelopen weekend op een een top in het Engelse Cornwall, samen met landen als India en Zuid-Korea, vooral op China gericht.

“De strijd tegen China is begonnen. De afspraken die zijn gemaakt, verharden de situatie”, zegt hoogleraar internationale betrekkingen Rob de Wijk. “Maar het is wel de vraag wat van die afspraken terechtkomt in de praktijk.”

Ook diplomatiedeskundige Robert van de Roer moet dat nog zien. “De Amerikaanse president Biden probeerde een proces tegen China in beweging te krijgen en dat is hem op bepaalde punten gelukt. De eerste stap is gezet. Maar het blijft een momentopname, omdat de G7 geen bindende afspraken maakt.”

De G7-top was ook een moment voor de wereldleiders om zich te profileren voor het oog van de camera’s. Zo kreeg Johnsons zoontje Wilfred een rol bij de barbecue, ontpopte president Biden zich tot nieuwe beste vriend en troffen de wereldleiders elkaar op het strand.

Op de top werd afgesproken om een machtsblok te vormen tegen China, onder meer met het initiatief voor een groot infrastructuurproject in ontwikkelingslanden. China is op dat vlak al jaren zeer actief. “Het is belangrijk om je te realiseren wat dit betekent. Als je de inwoners van de betrokken landen bij de G7-top optelt, kom je op meer dan 2 miljard. Als deze landen samenwerken, kan China hoog of laag springen, maar dan heeft het land geen kans meer”, zegt De Wijk.

Sinds 2013 voert China wereldwijd allerlei infrastructurele projecten uit. Zo worden in Afrika havens en spoorwegen aangelegd. Dat project staat bekend als de “Nieuwe Zijderoute”. Daarmee koopt China vooral invloed in landen die vaak rijk zijn aan grondstoffen.

“Dit nieuwe plan is eigenlijk gewoon een manier om China in de hoek te zetten, op dezelfde manier zoals China het aanpakt”, zegt De Wijk. China heeft 1 miljard euro hierin geïnvesteerd. “Daar kunnen de westerse landen makkelijk overheen gaan. Die strijd ontstaat nu: wie gaat de overige miljarden besteden?”

Toch blijft het de vraag of het machtsblok in de praktijk blijft bestaan, zegt De Wijk. “Als er eigenbelang meespeelt bij individuele landen kan de ferme taal wel eens verwateren.” Dat eigenbelang is vooral in Europa te zien: Duitsland heeft een groot belang bij de handel met China – dat is bijvoorbeeld de belangrijkste afzetmarkt van de Duitse automerken BMW en Volkswagen. “Het land kan dus economisch geraakt worden bij een confrontatie.”

Maar niet alleen Duitsland kan terughoudend zijn, ook Frankrijk. “De Fransen zijn bang voor een nieuwe Koude Oorlog”, zegt Van de Roer. “Maar de meeste landen in Europa zijn relatief zacht in hun veroordeling naar China. Ze veroordelen China wel op het gebied van mensenrechten, maar zijn nog niet toe aan een anti-China-beleid vanwege de economische belangen. Dat zorgt momenteel voor een niet-samenhangend beleid. Toch heeft Biden ze meegekregen in een iets hardere lijn.”

Veel van de andere afspraken die afgelopen weekend werden gemaakt, passen juist wel bij het huidige EU-beleid, zegt De Wijk. “De EU wil ook een gelijk speelveld, vaccins voor ontwikkelingslanden, en internationale handelsafspraken. Op dat gebied was de top een steun in de rug.”

Dichter in elkaars armen

En juist die overeenkomsten kunnen ertoe leiden dat de EU zich ook harder gaat opstellen tegenover China, zegt Van de Roer. “Als de Amerikanen en Europeanen op één lijn komen bij veel onderwerpen, dan kan dat een stimulerend effect hebben op de onderlinge relatie van het westen, inclusief de opstelling tot China.”

De VS zal verder ook na deze week druk blijven uitoefenen op de EU voor een harder beleid tegen Peking. Van de Roer: “Bij gebrek aan een heldere EU-strategie kan het lastig worden voor Europa om die Amerikaanse druk te weerstaan. Bovendien kan het autocratische gedrag van China de EU en de VS dichter in elkaars armen drijven.”

Een aantal andere afspraken:

  • In 2030 moet de CO2-uitstoot met de helft zijn teruggebracht, in 2050 moeten economieën klimaatneutraal zijn
  • Ontwikkelingslanden krijgen 1 miljard vaccins
  • De G7 riep op tot een staakt-het-vuren in de Ethiopische regio Tigray. Ook de spanningen in de Sahel-regio, Afghanistan, Irak, Myanmar, Wit-Rusland en Noord-Korea werden genoemd
  • Er werd steun uitgesproken voor een wereldwijd minimumbelastingtarief van 15 procent om belastingontwijking tegen te gaan

De top bestond uit veel toezeggingen, die bijna allemaal niet afdwingbaar zijn, zegt De Wijk. “Maar de top – die voor het eerst geopolitiek is – is wel echt een doorbraak. Nu ligt het bij de regeringen.”

Europa moet in ieder geval stappen gaan zetten, zegt Van de Roer. “Het kan niet eeuwig een samenhangende en evenwichtige opstelling tegen China uit de weg gaan. De top was in ieder geval een temperatuuropname van de internationale betrekkingen.”

“Welkom in een nieuwe wereld, die gedomineerd wordt door grootmachtspolitiek. Nederland zal daar zijn weg in moeten vinden.”

– Rob de Wijk, hoogleraar internationale betrekkingen

En wat betekent dit allemaal voor Nederland? “Als de rauwe machtspolitiek richting China blijft doorgaan, kan ook Nederland rekenen op continue frictie met dat land. Dat is niet handig.” Maar tegelijkertijd is Nederland als klein land enorm gebaat bij een gelijk speelveld, gaat De Wijk verder. “De internationale rechtsorde wordt hiermee versterkt en dat creëert stabiliteit en duidelijkheid.”

Uiteindelijk heeft Nederland ook geen keuze, denkt hij. “Welkom in een nieuwe wereld, die gedomineerd wordt door grootmachtspolitiek. Nederland zal daar zijn weg in moeten vinden. Maar een keus hebben we niet.”

Biden zoekt weer verbroedering tijdens diplomatieke estafette in Europa

“America’s back” riep Biden tijdens zijn eerste speech op Britse grond als president van de Verenigde Staten. Hij koos zijn bestemming, Europa, met zorg. Want de inzet is niets minder dan de comeback van de Trans-Atlantische alliantie. En dat belooft een diplomatieke estafette te worden, met bezoeken aan onder andere de G7, de EU en de NAVO. Één vraag lijkt tijdens al die ontmoetingen door Biden’s hoofd te spoken: wat te doen met China? Krijgt hij Europa mee in zijn nieuwe plannen tegen de opkomende grootmacht? Te gast zijn Han ten Broeke, directeur politieke zaken bij het HCSS én Amerika-deskundige Paul Verhagen.

Luister de aflevering hier terug op NPO radio.