HCSS Digest | Week 15

Is Russia preparing for an invasion of Eastern Ukraine? Will all efforts have been in vain, now that NATO troops are withdrawing from Afghanistan? What’s the status of our air and missile defense? And what exactly is panda diplomacy? Find out in the latest HCSS Digest.

With a little ingenuity, you can make a weapon from a drone bought on Amazon for €200. But the West has neglected its air and missile defense systems. In a new episode of our BNR podcast De Strateeg, HCSS Strategic Analysts Lotje Boswinkel and Paul van Hooft dive into the topic and discuss their upcoming report.

If the EU is to meet its goal of selling 10 million electric vehicles by 2030, it must ramp up its efforts to secure the rare earth minerals required for batteries. In our latest paper, HCSS guest author Jeff Amrish Ritoe details the geo-economics behind battery minerals.

“Panda diplomacy is a way for China to shape its relations with the Western world,” Han ten Broeke explained on Tim Hofman’s new tv show Pak De Macht, about the long arm of China.

What is happening in Eastern Ukraine? Is Russia preparing for an invasion? Could there be another war? Russia wants to send a signal, Rob de Wijk commented on RTL Nieuws. “The Russians are afraid of one thing, and that is that Ukraine will defect to the West. Putin is trying to create unrest.” Putin’s popularity has been declining. “Nothing strengthens the position of a leader as much as a threat from outside.”

Commenting on EenVandaag television, HCSS Russia expert Helga Salemon agreed: “Neither country is looking for a new war. This has to do directly with the parliamentary elections in Russia. Putin needs a success, and he seems to want to use the conflict in Ukraine for that.”

“This is very incriminating evidence”, Han ten Broeke commented on WNL’s Goedemorgen Nederland on NPO 1, about new audio tapes that have surfaced in the MH17 process, containing tapped telephone conversations from one of the main suspects in the investigation – implicating Russia’s involvement in the tragedy more and more.

“The study of that past, as shown in these pages, is the best guide against dangerous speculation and strategic confusion about the future,” writes Frank Hoffman, in the foreword to the new book edited by Tim Sweijs, Rob Johnson and Martijn Kitzen. The “Conduct of War in the 21st Century: Kinetic, Connected & Synthetic” is now available at Routledge Advances in Defence Studies, with Chapters 1, 2, 5, and 19 freely available as a downloadable Open Access PDF.

Following the Americans, NATO is withdrawing troops from Afghanistan after 20 years of war. The US says it has achieved its goals. But the country is still not safe and the Taliban have not been defeated. Is it wise to leave now? Or will all efforts have been in vain and should we have stayed longer? Spraakmakers op 1 discussed the painful issue with HCSS defense expert Peter Wijninga.

“The Taliban are only getting stronger”, Peter Wijninga also commented on RTL Nieuws about the departure of US troops from Afganistan. There is a chance that after the departure of the Americans, all achievements in the country since 2001 – such as the right to vote for women, girls going to school and the new constitution – will be brushed aside. In the end, they abandon the Afghan people again.”

The withdrawal of all NATO troops from Afghanistan, and what the Netherlands had achieved during twenty years of war, was also the topic of a discussion on late night television show Op 1 between Dutch Minister of Defense Ank Bijleveld and HCSS director of political affairs Han ten Broeke (or watch the entire episode here).

Building a transatlantic coalition for climate action on water and security challenges: the Water, Peace and Security (WPS) partnership, in collaboration with the Dutch Ministry of Foreign Affairs, organizes the 11th meeting of the series “The Hague Roundtable on Climate and Security” next week, on Earth Day 2021 – click the link for more info and registration for this online meeting.

In his latest column for newspaper Trouw, Rob de Wijk doesn’t mince words about our “cool country” and its inability to effectively handle the pandemic: the Netherlands is barely capable of crisis management, because the organization is too complex, too bureaucratic, there are too many players, and our preference for “poldering” and aversion to authority makes central control impossible. 

Relations between Turkey and its NATO partners from the West are not at their best. In an op-ed for newspaper De Telegraaf, HCSS Strategic Analysts Dorith Kool and Patrick Bolder, together with Murat Dogan, argue that NATO must determine what to do with ally Turkey – based on their recent paper, Turkey’s Recalcitrance and NATO’s Nuisance, in which they explore the complexity of NATO-Turkey relationship.

The attack on an Iranian nuclear reactor was another strike in the shadow war between Iran and Israel. Are these kinds of attacks the new way of waging war? On BNR De Wereld, Bernard Hammelburg talks about it with HCSS defense expert Peter Wijninga.

Chinese President Xi, Russian President Putin and US President Trump have all tried to increase their influence on the European Union. According to Rob de Wijk in his latest bestseller, they have all failed to do so. On the contrary, thanks to these leaders, Brexit and the corona crisis, the EU has developed into a superpower that could actually turn the 21st century into the Century of Europe. Read a preview of “De Slag om Europa” now in the Clingendael Spectator.

Trailer: The Conduct of War in the 21st Century

The trailer for “The Conduct of War” can be viewed here.

This book examines the key dimensions of 21st century war, and shows that orthodox thinking about war, particularly what it is and how it is fought, needs to be updated.

Accelerating societal, economic, political and technological change affects how we prepare, equip and organise for war, as well as how we conduct war – both in its low-tech and high-tech forms, and whether it is with high intensity or low intensity. This book examines changes in warfare by investigating the key features of the conduct of war during the first decades of the 21st century. Conceptually centred around the terms ‘kinetic’, ‘connected’ and ‘synthetic’, the analysis delves into a wide range of topics. The contributions discuss hybrid warfare, cyber and influence activities, machine learning and artificial intelligence, the use of armed drones and air power, the implications of the counterinsurgency experiences in Iraq, Afghanistan and Syria, as well as the consequences for law(fare) and decision making.

This work will be of much interest to students of military and strategic studies, security studies and International Relations.

Authors: Tim SweijsRob Johnson and Martijn Kitzen

The book can be purchased or downloaded here.

Chapters 1, 2, 5, and 19 of this book are freely available as a downloadable Open Access PDF under a Creative Commons Attribution-Non Commercial-No Derivatives 4.0 license.

Column: De Tweede Kamer heeft te weinig kennis van zaken om tegenmacht te zijn

Met sterrenwichelaars krijg je een hogere vaccinatiescore dan met het advies van de Gezondheidsraad. Bhutanese monniken bepaalden het juiste moment om te prikken en in iets meer dan een week werd 60 procent van de bevolking gevaccineerd.

Het feit dat Nederland zo ongeveer onderaan bungelt is volledig toe te schrijven aan Nederland zelf. De Europese Unie verdeelt de gezamenlijk ingekochte vaccins netjes over de lidstaten. Hoe die prikken vervolgens worden gezet is aan de lidstaten zelf.

In Nederland is daar geen touw aan vast te knopen. Dat hier sprake is van een patroon hoef ik niet meer uit te leggen. Want dit ‘gave land’ is nauwelijks tot crisisbeheersing in staat: de hele structuur is te complex, te bureaucratisch, er zijn te veel spelers, de bevoegdheden zijn onhelder en door onze voorliefde voor polderen en afkeer van autoriteit is centrale aansturing onmogelijk. Dat wreekt zich als het fout gaat. Want crisisbeheersing eist dirigistisch optreden.

Als niemand verantwoordelijk is, is iedereen verantwoordelijk en kan niemand worden aangepakt. Dat probleem zagen we ook al tijdens de toeslagenaffaire. Het kabinet, het parlement de ambtenaren, en zelfs de rechtelijke macht kregen ervan langs. Dat iedereen en dus niemand verantwoordelijk is, zal ook de uitkomst zijn van een toekomstige parlementaire enquête over de coronabestrijding.

Verbijsterend dat veiligheidstaken zo zijn verwaarloosd

Bij Defensie gaat het al even fout. De commandanten van de krijgsmachtdelen schetsten in deze krant een onthutsend beeld van de staat van de krijgsmacht. De halve vloot ligt aan de wal, jachtvliegtuigen zijn onvoldoende inzetbaar en de landmacht kan Nederland niet verdedigen. Er zijn miljarden nodig om de boel op orde te krijgen. Het is verbijsterend dat twee cruciale veiligheidstaken, crisisbeheersing en landverdediging, zo zijn verwaarloosd. En niemand die dat interesseert.

De nieuwe mantra in Den Haag heet macht en tegenmacht. Dat klinkt mooi, maar dat is al lang geregeld. De eerstverantwoordelijke voor crisisbeheersing en de krijgsmacht is het kabinet. Veel is zelfs in de grondwet vastgelegd. Kortom, het kabinet moet zorgen dat de boel op orde is. De Kamer controleert of dat zo is. Helaas controleert de Kamer niet of nauwelijks. Ik ben amper inhoudelijke Kamerdebatten over crisisbeheersing tegengekomen.

Defensiedebatten gaan over materieelaanschaf en personeelsbeleid, zelden over de vraag wat we met defensie willen en wat daarvoor nodig is. En als er inhoudelijk over crisisbeheersing en defensie wordt gediscussieerd, dan is de kwaliteit vaak tenenkrommend. De verklaring is dat de Kamer nauwelijks expertise in huis heeft. Als dat op meerdere terreinen ontbreekt – en daar ga ik wel van uit – dan kan de Kamer geen tegenmacht vormen.

Makkelijker dan controleren is iets vinden. Dat doet de Kamer door jaarlijks ruim 4000 moties in te dienen, plus ongeveer 500 amendementen op begrotingen en wetsvoorstellen. Dit is geen controleren van de macht, maar meeregeren. Tegenmacht betekent controleren.

Daarvoor is kennis nodig. Kamer, eis daarvoor een budget. Koop kennis in bij instituten of start een eigen onderzoeksinstituut, zoals de Amerikaanse Congressional Research Service. En zorg voor echte experts in de Kamer. En echt, een flinke cursus over uw onderwerp tijdens het komende reces kan geen kwaad. Zo niet, dan legt ook u het af tegen Bhutanese sterrenwichelaars.

De Tweede Kamer heeft te weinig kennis van zaken om tegenmacht te zijn | Trouw

Rob de Wijk is hoogleraar internationale relaties en veiligheid aan de Universiteit Leiden en oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). Hij schrijft wekelijks over internationale verhoudingen. Lees zijn columns hier terug.

Francis G. Hoffman on the Conduct of War in the 21st Century

“For these reasons, this wonderful collection of essays is both timely and particularly relevant. The book’s intellectual framework of the kinetic, connected and synthetic offers a useful sextant for today’s navigators as they explore the outlines of possible armed conflict in the coming years. Each of the contributions in this book afford today’s navigators valuable signposts and insights from a diverse set of perspectives and strategic cultures. Policy makers and students of history can avoid the shoals of future crises from these signposts.

Pundits contend that the dynamics of globalization and rampant technological change have unleashed forces we struggle to keep up with, much less envision their significance for security issues. Yet the terra firma of the past reveals the eternal themes and recurring consequences of security dilemmas, rising and declining powers, repressive regimes with predatory ideologies, and weapons that create entirely new domains of warfare. We recognize the enduring continuities of human agency, uncertainty and friction, and primordial forces. The study of that past, as shown in these pages, is the best guide against dangerous speculation and strategic confusion about the future.”

– Francis G. Hoffman, National Defense University, Washington DC

This excerpt was taken from the foreword of “The Conduct of War in the 21st Century. Kinetic, Connected and Synthetic” by Tim Sweijs, Rob Johnson and Martijn Kitzen. This book examines the key dimensions of 21st century war, and shows that orthodox thinking about war, particularly what it is and how it is fought, needs to be updated.

The book can be purchased or downloaded here.

Chapters 1, 2, 5, and 19 of this book are freely available as a downloadable Open Access PDF under a Creative Commons Attribution-Non Commercial-No Derivatives 4.0 license.

Opinie in De Telegraaf: NAVO moet beslissen wat het wil met Turkije

Turkije verwijdert zich steeds verder van de waarden en standaarden die we in Nederland en Europa acceptabel vinden. De nieuwste verontwaardiging over de Turkse opstelling was de (niet?) opzettelijke schoffering van de ontvangst van Ursula von der Leyen die samen met Charles Michel Erdogan bezocht. Vorige maand trok Turkije zich terug uit de door Erdogan zelf in het leven geroepen Istanbul conventie over vrouwenrechten en in de discussie over een nieuw kanaal tussen de Zwarte Zee en de Middellandse zee kwam de houdbaarheid het Verdrag van Montreux ter sprake.

Eigen koers

Dit zijn geen op zichzelf staande gebeurtenissen. Turkije is al langer bezig een eigen koers te varen ter versterking van haar machtspositie in de regio. Olie- en gasboringen in de Middellandse Zee nabij Cyprus, bemoeienissen in Syrië en in de strijd tegen/met ISIS, invloed in de Nagorno-Karabach oorlog van vorig najaar, de Europese vluchtelingendeal en de wijziging in de opstelling jegens de Oeigoeren zijn enkele bekende voorbeelden van Turkse machtspolitiek en eigengereidheid.

Turkse toetreding tot de EU is inmiddels ver weg. Maar hoe zit dat met de NAVO? Turkije is een van de oudste NAVO leden en de eerste die in 1961 (Amerikaanse) kernwapens op haar grondgebied stationeerde. Daarbij heeft het na de VS de grootste militaire organisatie binnen het bondgenootschap, spendeert bijna 2 % van haar bruto nationaal product aan Defensie met een investeringsquote van bijna 35%.


Maar ook is Turkije aan het flirten met de Russische Federatie en heeft het in plaats van Amerikaanse Patriot luchtverdedigingssystemen aan te kopen (een proces dat zeer moeizaam verliep) de moderne S400 radars verworven. Het logische Amerikaanse antwoord daarop was dat de Turken dan geen F-35 5e generatie gevechtsvliegtuig mogen kopen. Om te duiden waar Turkije heen kan gaan, schetsen wij welke drie scenario’s voor de hand liggen. In het eerste gaat Turkije de NAVO verlaten en streeft naar een Ottomaans Rijk 2.0, in het tweede scenario blijft Turkije binnen de NAVO, maar blijft net buiten de lijntjes kleuren, zoals nu. In het derde scenario conformeert Turkije zich weer netjes aan wat de NAVO (en de EU) het liefst van dit land zien.

In onze ogen zijn twee variabelen aan te wijzen die de toekomstige koers van Turkije gaan bepalen: de interne publieke steun voor de NAVO enerzijds en de economische ontwikkelingen anderzijds. Een sterker wordende economie gecombineerd met aflatende interne steun zal Turkije bijvoorbeeld naar het eerste scenario leiden. Alle andere variabelen en combinaties staan uitgewerkt in onze analyse Turkey’s Recalcitrance and NATO’s Nuisance.


Wij kunnen niet in de kristallen bol van de toekomst kijken, maar weten wel zeker dat er een moment komt waarin de NAVO kritisch moet kijken naar wat ze met Turkije aan moet. Erdogan heeft niet het eeuwige leven en zijn beoogde opvolger Soylu lijkt nationalistischer en meer anti-westers te zijn. Bij een dergelijke machtswisseling is de vraag van de titel van dit stukje meteen aan de orde. In plaats van dat moment afwachten en dan over een antwoord hierop te beslissen, pleiten wij ervoor om daar nu al over na te denken.

Auteurs: Dorith Kool en Patrick Bolder zijn beiden strategisch analist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS); Murat Dogan is oud-kolonel van het Turkse leger.

Dit opiniestuk verscheen op 13 april 2021 in De Telegraaf.

The Hague Roundtable on Climate & Security

Building a Transatlantic coalition for climate action on water and security challenges in hotspot countries of risk: the “Water, Peace and Security partnership”, in collaboration with the Dutch Ministry of Foreign Affairs, organizes the 11th meeting of the series “The Hague Roundtable on Climate and Security”.

Featuring a live panel at IHE Delft Institute for Water Education – 22 April 2021 at 15:00 – 16:30 Central European Time

Click here to register for this event and watch it live on Zoom. 

“Earth Day 2021”, on Thursday April 22, represents an opportunity to challenge world leaders to act more decisively on climate change for what it truly is: a pressing global security threat to everyone, particularly the most vulnerable people and places. Increased cooperation is especially urgent in hotspot regions where water scarcity and climate impacts risk destabilizing communities or entire countries. Climate security issues play out through the water cycle, as water access and quality are further deteriorating in many of these areas.

The panelists and participants of this meeting will assess the political momentum and opportunity of forming a transatlantic coalition focused on addressing the security dimension in the climate adaptation action agenda, specifically on the impacts of water-intensive projects in regions of risk – with an examination of the potential geopolitical impacts and priorities of the new U.S. Government Administration and the EU.

Keynote speaker:

Panelists include:

  • Benedetta Berti, Head of Policy Planning, NATO Office of the Secretary General
  • Sharon Burke, Senior Advisor, International Security Program, New America 
  • Tom Middendorp, Chair, International Military Council on Climate and Security
  • Hinrich Thoelken, Climate Envoy, Germany Federal Foreign Office

Moderator: Henk Ovink, Netherlands Special Envoy for International Water Affairs

Click here to register for this Zoom event.

For more information, contact:

Matt Luna 
Creator and Organizer
The Hague Roundtable on Climate & Security
The Hague, the Netherlands

Alberto Pallecchi
Institutional Relations Manager
Water, Peace and Security Partnership
The Hague, the Netherlands

Website: www.hagueroundtable.com; www.waterpeacesecurity.org

On Twitter:@HagueRoundtable; @WaterPeaceSec

De Strateeg Website

De Strateeg: Waarom Lucht- en Raketverdediging anno 2021 noodzakelijk is

We dachten dat het verleden tijd was: praten over wapens. Maar de dreiging van ballistische raketten, hypersone wapens en drones neemt wereldwijd in rap tempo toe. China heeft wapens uitgerust met de modernste technologie. Rusland zegt te beschikken over supersonische wapens. Noord-Korea bijt van zich af. Zelfs het Verenigd Koninkrijk wil meer kernwapens.

Dat vraagt om een adequate lucht- en raketverdediging. Al lijkt dat een ver-van-onze-bed-show. Want oorlog is iets voor andere continenten, denken we in Nederland.

Maar welke dreigingen zijn er momenteel? Hoe sterk is de Westerse lucht- en raketverdediging? Investeert het Westen genoeg hierin? Ziet de burger de noodzaak van een goede lucht- en raketverdediging?

Dat ga je horen in deze aflevering van De Strateeg. Te gast bij Paul van Liempt zijn Lotje Boswinkel en Paul van Hooft, strategisch analisten bij HCSS, die bezig zijn met een rapport hierover.

Luister hier naar de aflevering: Waarom lucht- en raketverdediging anno 2021 noodzakelijk is

Over deze podcast:

De Strateeg verschijnt eens in de twee weken. Abonneer je via bnr.nl/destrateeg om geen enkele aflevering te missen of luister alle aflevering terug via Spotify of Apple Podcasts.

HCSS Digest | Week 14

 We don’t say this too often, but… Rob de Wijk is surprisingly optimistic about the future in his new book – and this week’s HCSS Digest. The Battle for Europe is on, but China and Russia may be biting off more than they can chew.

One thing is made clear in the book: Europe is under attack from all sides. From the outside by Xi Jinping, who has been trying to buy influence through his New Silk Road for years, and by Putin who is trying to disrupt NATO through covert operations. Recently, these leaders received help from the White House as well. But there are also threats from within, such as Brexit and the undermining of the rule of law in Poland and Hungary. Yet, despite all of this, Rob de Wijk draws a positive conclusion and predicts that this could well become the Century of Europe.

…it’s not just a De Wijk Digest though, we do have other HCSS news, media mentions, podcasts and research…

The delivery of humanitarian aid remains a fragile operation in armed conflict, requiring constant negotiation with armed actors. Find out more about the complex management of humanitarian spaces in Syria in this article by HCSS Strategic Analyst Dorith Kool, and the security sector’s role in stability.

In case you missed it: Rob de Wijk’s new book was released this week, and the first reviews are jubilant: in his latest book, de Wijk convincingly shows how China and Russia are trying, by any means, to undermine Europe’s strength, het Financieele Dagblad wrote, calling it “mandatory reading for all players at the formation table”.

Fresh from those formation tables: “It is now or never for Europe”, said Minister Sigrid Kaag when she was presented the first copy of the book, “to show how important Europe is and what we can really do with it, not only for ourselves but also on the world stage.”

Can orthodox thinking about war be brought up to date? Commander of the Armed Forces Rob Bauer received the first copy of the book “The Conduct of War in the 21st Century” this week, from two of its authors, Martijn Kitzen (Nederlandse Defensie Academie) and HCSS Director of Research Tim Sweijs. The book will be available available for (open access) download next week.

Europe is under attack from all sides, both from the outside as well as from the inside. Yet in his “De Slag om Europa”, de Wijk is remarkably optimistic – much to his own surprise – about the future, he  explained on Nieuwsweekendradio.

When writing his new book, Rob initially thought that things were going in the wrong direction for Europe, that the continent would not be able to withstand Chinese money and Russian machinations, he added on BNR Nieuwsradio. But during the process, he had to conclude that it wasn’t as bad as he thought: “China, Russia and Trump all get stuck on European Community policy, which is what Brussels is all about, trade policy.”

Today’s youth did not experience the historical events that made NATO necessary, but new developments in areas like cyber security and geopolitics have reinvigorated the relevance of the Alliance. Organized by Jonge Atlantici and featuring General David Petraeus, Admiral Rob Bauer and HCSS research fellow Bianca Torossian, amongst others, NATO Night 2021 explored NATO’s future prospects and how it should develop in the coming decades. Rewatch the livestream here.

“Putin is committed to disrupting decision-making in Europe, especially within NATO,” according to Rob de Wijk in conversation with Sven Kockelmann on NPO Radio 1’s 1 Op 1, where he talked about his new book, which describes in detail how Putin is trying to disrupt NATO through covert operations.

Fears of NATO expansion are still at the heart of Russia’s foreign policy. Putin knows that by consciously creating tensions, he can keep more countries from joining NATO, Rob analyzes in his weekly column for Trouw.

What is Integrated Air Missile Defense? Why is this so urgent now? What should it look like if a country is to withstand attacks? Isn’t it very old school – we  fight online with each other now, right? Do the Netherlands have air and missile defense? Find out everything you want to know this Sunday morning on our BNR podcast De Strateeg, with HCSS analysts Paul van Hooft and Lotje Boswinkel, also on Spotify and Apple Podcasts.

“Trump was bad for the world, but his presidency was a good thing for Europe.” In an extensive interview with Apache, Rob de Wijk discusses how the 21st century could well become the century of Europe.

The history of the semiconductor integrated circuit, aka “computer chip,” closely traces the transformation of the global economy in the late 20th century. Columnist Eric Schewe in an article for JSTOR Daily references the recent HCSS report Securing Critical Materials for Critical Sectors by Irina Patrahau, Michel Rademaker, Hugo van Manen and Lucia van Geuns.

To which extent is Covid reducing conflicts across the developing world? In Turkey, Iraq and Iran, the Global Early Warning Tool March 2021 Quarterly Update of the Water, Peace & Security (WPS) project forecasts more regions with peace than last quarter. The same goes for India, Bangladesh and South East Asia.

Many thanks to departing Assistant Analyst Joris van Schiefor his impressive work at HCSS over the past few months – we wish you all the best in your future career!

Bekijk hier de overhandiging van het boek van Rob de Wijk aan Sigrid Kaag.

Bekijk hier NATO Night met Bianca Torossian.

Column: En weer werkt Poetin het Westen op de zenuwen

In 2014, enkele maanden nadat de Krim was geannexeerd en kort na het neerschieten van de MH-17 trok Rusland 20.000 militairen samen aan de oostgrens van Oekraïne. Gevreesd werd dat president Poetin die troepen de opdracht zou geven om het oosten van dat land te bezetten. Een mogelijke reden waarom dit niet gebeurde, was dat Rusland in dat geval mogelijk uit het interbancaire systeem Swift zou worden gegooid. Die sanctie zou de Russische economie totaal hebben geruïneerd.

Bijna zeven jaar later trekt Rusland zijn troepen opnieuw samen. Europese leiders worden zenuwachtig. President Biden zegt zijn Oekraïense collega Zelenski steun toe. En Zelenski zelf wil met een internationale oefening een signaal afgeven.

Dreigende invasie uit het westen

Poetins jongste actie kan niet worden los gezien van grote machtsverschuivingen die sinds de annexatie van de Krim steeds zichtbaarder worden. Meeliftend op de opkomst van China en gebruikmakend van de vermeende verzwakking van het Westen, is Rusland assertiever geworden. Die assertiviteit wordt gevoed door de eeuwenlange angst voor een invasie vanuit het westen. Ooit deden Napoleon en Hitler daartoe een poging. De uitbreiding van de Navo bewijst in Russische ogen dat de Europese expansiedrift nog steeds niet ten einde is. De Navo houdt de deur voor Oekraïne en Georgië formeel op een kier.

Uitbreiding van de Navo is zo’n schrikbeeld dat Rusland in 2008 een oorlogje tegen Georgië begon. Poetin wist dat een land in conflict nooit lid van de Navo kan worden. Om die reden steunde Rusland in 2016 ook een staatsgreep in Montenegro. Die mislukte. Het land werd lid. Maar anno 2021 zit geen enkele Navo-leider op een Oekraïens lidmaatschap te wachten. Zeker niet nu de afgelopen tijd de oorlog in het oosten van Oekraïne weer is opgelaaid en Zelenski steun in het Westen zoekt en zinspeelt op Navo-lidmaatschap.

Poetin reageert met het oppoken van de spanning. Bovendien kan hij zo zijn populariteit in eigen land opkrikken. Want niets verenigt Rusland beter dan de dreiging van een oorlog met het Westen.

Symbolische oefening

De berichtgeving van het Russische televisienetwerk RT, een spreekbuis van de regering, onderbouwt dit. RT stelt onomwonden dat Zelenski het bondgenootschap heeft gevraagd de ‘Navo-aanwezigheid’ in zijn land te vergroten. Dat is onzin, want daar zijn helemaal geen Navo-troepen. Het nieuwskanaal doelt op de oproep van Zelenski om samen met de Britten en nog wat landen een symbolische oefening te houden. Er wordt gesproken van 1000 man. Een dergelijke oefening is zijn goed recht. Maar een oefening onder het Navo-label is provocerend.

We zien nu een combinatie van de scenario’s van 2014 en 2008. Evenals in 2014 zijn troepen bij de grens samengetrokken. Evenals in 2008, toen Rusland op een vermeende Georgische provocatie met een interventie in dat land reageerde, kan Rusland op grond van een Oekraïense provocatie wederom interveniëren. Dit past in het beeld van een land dat ten behoeve van zijn eigen veiligheid de Navo al jaren politiek uit elkaar tracht te spelen en daarvoor bewust spanningen creëert.

Trump was een mak lam, maar Biden is een hardere tegenstander van Poetin. Die weet dat je hem niet zijn gang moet laten gaan. Het is echter de vraag of Biden zijn Europese bondgenoten daarvan weet te overtuigen.

En weer werkt Poetin het Westen op de zenuwen | Trouw

Rob de Wijk is hoogleraar internationale relaties en veiligheid aan de Universiteit Leiden en oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). Hij schrijft wekelijks over internationale verhoudingen. Lees zijn columns hier terug.

NATO Night 2021: The Next Generation

On the 8th of April 2021, the Netherlands Atlantic Youth organised NATO Night 2021: The Next Generation. On this evening experts discussed the greatest challenges to the Alliance now and in the coming decades. Together with the next generation of transatlantic leaders, they explored the prospects for NATO’s way forward to continue fostering peace and safety worldwide.

As students and young professionals today did not experience the historical events that made the establishment of NATO of great importance, this generation might have a different perspective on the aims and relevance of the organization. Furthermore, new developments in a range of areas such as cyber and geopolitics have created new opportunities and threats. NATO Night 2021, aims to form an idea of how NATO should develop in the coming decade, together with the audience.

Among the panelists for NATO Night 2021 was HCSS Research Fellow Bianca Torossian.

The livestream can be rewatched here.