Na een korte wapenstilstand is het geweld rond de Straat van Hormuz opnieuw opgelaaid, met grote gevolgen voor de wereldeconomie. In EenVandaag legt HCSS-onderzoeksdirecteur Dr. Tim Sweijs uit waarom het bestand vanaf het begin wankel was en waarschuwt hij voor een bredere geopolitieke escalatie. Volgens Sweijs kan een langdurig conflict de strategische verhoudingen wereldwijd veranderen, terwijl Europa niet afwachtend moet blijven, maar verantwoordelijkheid moet nemen voor stabiliteit en de veiligheid van het vrije zeeverkeer.
De vlam is opnieuw in de pan geslagen in het Midden-Oosten. Na een korte wapenstilstand is het militaire geweld rond de strategische Straat van Hormuz in alle hevigheid opgelaaid. Slecht nieuws voor de wereldwijde economie.
Hoe kon het zo gauw weer misgaan? Volgens geopolitiek duider en wetenschapper Tim Sweijs van het The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS) was de wapenstilstand vanaf het begin al wankel. “Er was een kortstondig staakt-het-vuren voor 60 dagen aangekondigd, waarin er werd geprobeerd om bij een aantal fundamentele onderwerpen overeenstemming te krijgen.”
‘Trump staat in z’n hemd’
Maar dat mislukte al snel. “De vooruitgang aan de onderhandelingstafel was beperkt”, legt Sweijs uit. “Zo wilde Iran minder opgeven dan gehoopt, als het bijvoorbeeld gaat om het nucleaire programma van het land. En president Trump schreeuwde heel hard, maar heeft vervolgens niet veel bereikt in dit conflict. Hij staat in de internationale opinie een beetje in zijn hemd.”
Volgens Sweijs is de nieuwe geweldsuitbarsting in de regio een “voortzetting van politiek, maar dan met andere middelen: de strijdende partijen testen elkaar op militair gebied, terwijl er achter de schermen nog wel contact is. Er wordt nog steeds gepraat, via Oman en Qatar, maar er wordt ook geschoten om opnieuw te laten zien aan elkaar wie het meeste uithoudingsvermogen heeft.”
‘Links tussen Iran en Rusland’
Als de situatie verder escaleert, dreigt een geopolitieke kettingreactie die de hele wereld kan raken, denkt wetenschapper Tim Sweijs. “Dan krijg je een systeemoorlog. We zien bijvoorbeeld links tussen Iran en Rusland de laatste jaren.”
“En”, gaat hij verder, “als de Verenigde Staten volledig verstrikt raken in het conflict in het Midden-Oosten, kan dat elders deuren openen. Xi Jinping is wel heel beducht en voorzichtig. Maar hij kan op een gegeven moment denken: ‘Amerika is zo verzwakt, als ik nu een oorlog in het Oosten begin, dan kunnen zij daar niet tegen optreden.'”
‘Trump-vrezers’
Ondertussen blinkt Europa volgens de analist vooral uit in passief gedrag door angst voor wraak vanuit de VS. “We gedragen ons momenteel als Trump-vrezers die bang zijn dat Amerika de stekker uit de NAVO trekt.”
Toch ligt er volgens Sweijs wel degelijk een concrete taak voor de Europese landen zodra het stof enigszins is gedaald. “We moeten niet lijdzaam blijven toekijken, maar direct verantwoordelijkheid nemen. Als er weer een staakt-het-vuren is, zouden we kunnen kijken hoe we bij kunnen dragen aan het vrije zeeverkeer.”
Bron: EenVandaag, 14 juli 2026
We gedragen ons momenteel als Trump-vrezers die bang zijn dat Amerika de stekker uit de NAVO trekt.
HCSS onderzoeksdirecteur Tim Sweijs
Experts
Related Content
