Veel lof voor Rutte, als Trump-fluisteraar en de ‘hero of Davos’, maar is dat terecht? Deels wel, zegt HCSS onderzoeksdirecteur Tim Sweijs bij EenVandaag. Als premier belde Rutte al vriend en vijand met zijn Nokia om de boel bij elkaar te houden, en dat doet hij nu op het internationale toneel. Hij is Secretaris-Generaal – meer secretaris dan generaal – maar hij heeft duidelijk het probleem geherformuleerd: het gaat niet om de annexatie van Groenland door Amerika, maar het gaat om het ‘beter beschermen van Groenland’, en daar ligt nu een plan voor op tafel. Althans, een raamwerk voor een plan voor een deal…
Er zijn twee zaken belangrijk, vervolgt Sweijs. Een: er gaan nu zeven NAVO-bondgenoten Groenland beter beschermen, en twee: het lijkt erop dat het verdrag uit 1951 tussen Amerika en Denemarken opnieuw wordt opengebroken, waarmee Amerika nieuwe militaire bases kan oprichten op Groenland, en de mogelijkheid van mineralen exploitatie. Interessant om daarbij te zeggen is wel: eigenlijk mocht Amerika dat al binnen de voorwaarden van dat verdrag uit 1951, dus in die zin is er niet heel veel veranderd.
Wat wel belangrijk is: we hielden afgelopen weken onze adem in, want onze voormalige beschermheer bleek een bully te zijn, en die eiste gewoon het soeverein territorium van een bondgenoot op. Toen Trump in Davos zei Groenland niet militair te zullen annexeren, ging er een zucht van oplichting door de zaal.
Die eer geven we deels aan Rutte, maar heeft ook wel degelijk te maken met de hardere taal die Europese leiders hebben uitgeslagen. De afgelopen zomer hebben we – die Europese leiders – de tarieven van 15% gewoon geaccepteerd. Maar wat er de laatste weken gebeurde was gewoon een existentiële dreiging. Toen werd gezegd: tot hier en niet verder. We hebben onze hakken in het zand gezet, en heel duidelijk een politiek signaal gezonden: als je hier mee doorgaat, betekent dat het einde van de NAVO, we gaan Groenland helpen beschermen en we gaan de economische bazooka’s op tafel leggen in Brussel. Trump is duidelijk gemaakt: als je doorzet, kun je een groot economisch sanctie pakket verwachten.
Dus opluchting, voor nu, maar we moeten niet weer in slaap vallen: het gevaar is geweken, maar dit soort incidenten kennen vaak meerdere aktes. Misschien is één van de aktes bijna voorbij, maar stel je voor dat Trump over drie dagen, drie weken of drie maanden, wispelturig als hij is, zich opnieuw bedenkt en alsnog Groenland wil annexeren.
Dan is het belangrijk om dat pakket klaar te hebben liggen. Dan kunnen we handelstarieven inzetten, kijken of we de NAVO nog willen voortzetten. We moeten voorbereid zijn op dat scenario, en als de wiedeweerga onze eigen strategische autonomie opbouwen, de defensie-industrie aanzwengelen en de afhankelijkheid van de Amerikanen afbouwen.
Bron: EenVandaag, 22 januari 2026
Experts
Related Content
