Deze zomer was HCSS onderzoeksdirecteur Dr. Tim Sweijs gastcolumnist voor Trouw. In vier columns reflecteerde hij op de grote geopolitieke verschuivingen van dit moment – van de ruimtewedloop en nucleaire risico’s tot de gevaren van machtsconflicten en een steeds heter wordende internationale orde.
Geopolitiek maakt plaats voor astropolitiek
Wat als de beursgang van SpaceX later wordt gezien als een geopolitiek kantelpunt? Sweijs trekt een verrassende parallel met China, dat in 1435 zijn grote zee-expedities staakte – precies toen Europese mogendheden hun mondiale expansie begonnen. Nu verschuift de expansie van buitengaats naar buitenaards. Wie de ruimte weet te exploiteren en controleren, kan de machtsverhoudingen van de toekomst bepalen. En waar blijft Europa in deze nieuwe ruimtewedloop?
23 julie 2026, Lees de hele column via Trouw.
Kernwapens zijn een gegeven, maar riskant zijn ze wel
Kernwapens zijn terug. Terwijl alle negen kernwapenlanden hun arsenalen moderniseren en nucleaire wapenbeheersing afbrokkelt, groeit het risico op miscalculatie en escalatie. Sweijs pleit voor een dubbele aanpak: sterke verdediging én serieuze nucleaire risicoreductie. Meer communicatie, nieuwe hotlines en afspraken over militaire oefeningen en wapenbeheersing zijn geen naïeve luxe, maar noodzakelijk veiligheidsbeleid.
31 juli 2026, Lees de hele column via Trouw.
Juist vanuit kleine machten ontstaan grote oorlogen
De populaire theorie dat een machtswisseling tussen grootmachten onvermijdelijk tot oorlog leidt, verdient volgens Sweijs een kritische blik. De geschiedenis laat namelijk zien dat grote oorlogen vaak ontbranden rond conflicten waarbij juist kleinere staten betrokken zijn. Van Korkyra tot Servië en Polen: de kleine speler kan juist de ontstekingslont zijn van een grootmachtconflict. Wie alleen naar Washington en Beijing kijkt, kan de echte brandhaarden missen.
6 augustus 2026, Lees de hele column via Trouw.
De geopolitieke vooruitzichten voor dit jaar zijn slecht
De zomerhitte verdwijnt uiteindelijk, maar het geopolitieke kwik blijft stijgen. Oorlogen, onzekerheid over Amerikaanse betrokkenheid bij Europa, kwetsbare handelsroutes en de strategische AI-wedloop stapelen zich op. Sweijs waarschuwt dat Europa zich moet voorbereiden op een wereld waarin veiligheid, technologie en economische macht steeds sterker met elkaar verweven raken. De internationale temperatuur daalt niet vanzelf, en er zijn geen luiken die geopolitieke hitte buitenhouden.
14 augustus, Lees de hele column via Trouw.
Experts
Related Content
