Report

De Veiligheidsimplicaties van de Pandemie: De Impact van Covid-19 op Europese Veiligheid

August 20th 2020 - 10:00

Wat zijn de gevolgen van Covid-19 voor de Europese veiligheid? In een nieuwe notitie gaan HCSS onderzoekers Tim Sweijs, Femke Remmits, Hugo van Manen en Frank Bekkers in op de veiligheidsimplicaties van de pandemie voor Europa en geven zij aanbevelingen voor het Nederlands buitenland- en veiligheidsbeleid om deze het hoofd te bieden.

Hoe zal de coronacrisis de internationale machtsverhoudingen veranderen? Welk spoor trekt de virusuitbraak door bestaande bondgenootschappen? Welke lering kunnen we trekken uit de gevolgen van pandemieën uit het verleden? En wat zijn de belangrijkste te verwachten veiligheidsdynamieken voor de komende vijf jaar?

Covid-19 is in de eerste plaats een versneller van al langer zichtbare veiligheidstrends in en aan de randen van Europa op het gebied van democratie, goed bestuur en mensenrechten, sociale veiligheid, politieke stabiliteit, interstatelijke competitie en geopolitieke rivaliteit.

Het beteugelen van het virus vereist maatregelen zonder precedent en zal uiteindelijk grote sociale en politieke gevolgen hebben, ook voor Nederland. De coronacrisis kan in de toekomst leiden tot erosie van democratische normen en principes, het vergroten van de maatschappelijke polarisatie en het destabiliseren van kwetsbare landen aan de randen van het Europese continent. Bovendien gooit de pandemie olie op het vuur van interstatelijke competitie.

Hoe kan Nederland deze aanzienlijke gevolgen het hoofd bieden? Onze notitie benadrukt de volgende aandachtspunten voor het Nederlands buitenland- en veiligheidsbeleid:

  • Nederland moet zich internationaal blijven inzetten voor democratische normen, goed bestuur en de bescherming van mensenrechten, speerpunten van het Nederlands beleid;
  • Het voorkomen van verdere escalatie van maatschappelijke onrust en politieke instabiliteit in en aan de randen van Europa vergen Nederlandse inspanningen en inzet op het gebied van conflictpreventie, conflictstabilisatie en conflictindamming;
  • De mondiale weerbaarheid tegen een volgende pandemie zal versterkt moeten worden. Deze weerbaarheid stoelt op voldoende reactiecapaciteit van de zorg; op R&D-capaciteit om vaccins te ontwikkelen én te produceren; en op het verbeteren van internationale early warning capaciteiten.

Download de notitie nu door op de “Download PDF”-knop te drukken.

Deze notitie is onderdeel van een serie waarin onderzoekers van Instituut Clingendael en het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) hun licht laten schijnen op de consequenties van deze pandemie. Eerder aan bod kwamen de geopolitieke gevolgen van de Coronacrisis, en wat dit betekent voor de Europese Unie (EU) en voor het multilaterale veiligheidsstelsel.

 

Disclaimer:

Het onderzoek naar en de productie van deze notitie is uitgevoerd binnen de PROGRESS kaderovereenkomst voor onderzoek. De verantwoordelijkheid voor de inhoud en meningen berust uitsluitend bij de auteurs en moet niet worden opgevat als een standpunt van de Nederlandse Ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie.

Dr. Tim Sweijs is the Director of Research at The Hague Centre for Strategic Studies. He is the initiator, creator and author of numerous studies, methodologies, and tools for horizon scanning, early warning, conflict analysis, national security risk assessment, and strategy and capability development. Tim has lectured at universities and military academies around the world. His main research interest concerns the changing character of contemporary conflict. Tim is a Senior Research Fellow at the Netherlands Defence Academy and an Affiliate at the Center for International Strategy, Technology and Policy in the Sam Nunn School of International Affairs at the Georgia Institute of Technology.
Hugo van Manen holds a Master’s degree (MSc) in International Public Management and Policy from the Erasmus University in Rotterdam and a Bachelor’s degree in International Studies from Leiden University. Prior to joining HCSS, Hugo worked as a consultant at Ecorys, where he was involved in several EU-commissioned projects within the field of civil protection, including the International Forum to Advance First Responder Innovation, DRIVER+, and DG ECHO’s peer review program.
Frank Bekkers is Director of the Security Program. He studied Applied Mathematics at the University of Amsterdam and spent most of his career at the Netherlands Organisation for Applied Scientific Research (TNO), specializing in the area of Defence, Safety & Security. At TNO, he held a range of positions, including program manager, senior research scientist, group manager and account director. From 1996-1997, he worked as program manager for Call Media and Intelligent Networks for the telecom company KPN. His current position at HCSS combines shaping HCSS’s portfolio concerning defense and security-related projects with hands-on participation in a number of key projects.