In De Correspondent vraagt HCSS strategisch analist Ron Stoop zich af: Maken we in ons streven naar duurzaamheid niet té vuile handen? Zijn er alternatieven?
Om de klimaatdoelen te halen, zijn grote investeringen nodig in duurzame technologieën, en dat betekent ook dat de vraag naar grondstoffen sterk zal groeien. Die grondstoffen zijn voldoende aanwezig in onze aardkorst, maar om ze uit die korst te halen moet je mijnbouw plegen, een industrie die gepaard gaat met talloze problemen – ecologische schade, vervuiling, uitbuiting, om er maar een paar te noemen.
De vraag is dus: maken we in ons streven naar duurzaamheid niet té vuile handen? Zijn er geen alternatieve routes mogelijk in de energietransitie – economische krimp, recycling? En als uiteindelijk blijkt dat we echt niet om mijnbouw heen kunnen, hoe doen we dat dan zo ‘schoon’ mogelijk?
Stoop’s conclusie: we kunnen krimpen en recyclen wat we willen, maar om de klimaatdoelen op tijd te halen, kunnen we niet om nieuwe mijnbouw heen.
Het goede nieuws: Er zijn allerlei mogelijkheden om mijnbouw eerlijker en schoner te maken. Toch zal het tot op zekere hoogte altijd een vuile bezigheid blijven. Maar de stap naar mijnbouw voor duurzame energie zal in het grotere geheel positief uitpakken voor het milieu – en uiteindelijk het klimaat. Paradoxaal genoeg zullen we dus nieuwe mijnbouw moeten opschalen om in de toekomst minder schadelijke mijnbouw te hoeven plegen.
Met dit besef alleen zijn we er echter nog niet. Op dit moment wordt er structureel te weinig geïnvesteerd in de winning van grondstoffen. In Europa heerst bovendien het syndroom van ‘not in my backyard’. We zijn grootafnemers van duurzame producten, maar de mijnbouw (en de vervuiling ervan) hebben we liever niet in onze eigen achtertuin.
De meeste mijnbouwprojecten binnen Europa lopen tegen muren op van boze burgers en bureaucratie, of worden door politieke tegenstanders simpelweg afgeblazen. Daarmee lopen we niet alleen het risico dat we onze klimaatdoelen niet halen – met alle gevolgen van dien – maar ook dat de mijnbouw in handen blijft van landen en bedrijven die het minder nauw nemen met milieuregels en mensenrechten.
Als Europa de transitie verder wil helpen, dan zou het moeten inzetten op meer en ‘schonere’ mijnbouw – binnen én buiten het eigen continent. Louter onze eigen achtertuin schoonhouden geeft ons wellicht gemoedsrust, maar brengt de internationale klimaatdoelen alleen maar verder uit zicht.
Lees het hele artikel door Ron Stoop vandaag bij De Correspondent – of luister naar de podcast:
Experts
Related Content
