Over de oorlog in Oekraïne merkte een militair expert enkele maanden geleden op dat het een curieuze cocktail is van Verdun en hightech. Verleden en toekomst vloeien in elkaar over: aan de ene kant loopgraven, aan de andere kant op afstand bestuurde drones die pantserwagens binnenvliegen en dan ontploffen.
Aan vergelijkingen met eerdere oorlogen geen gebrek in het onlangs verschenen, 466 pagina’s tellende Beyond Ukraine. Debating the Future of War, waarin meer dan twintig vooraanstaande experts hun licht laten schijnen over de oorlog in Oekraïne en de betekenis ervan voor toekomstige oorlogen.
De hoop dat een klassieke grote oorlog in de 21ste eeuw niet meer tot de mogelijkheden zou kunnen behoren is door de Russische president Vladimir Poetin op 24 februari 2022 de grond in geboord. Aan beide zijden van de duizend kilometer lange frontlijn vechten honderdduizenden soldaten, zonder dat er zicht is op een overwinning.
‘Wat zich in Oekraïne afspeelt is een soort oorlog waarvan men dacht dat die allang dood was’, schrijven de samenstellers van het boek, de Nederlandse expert Tim Sweijs en zijn Britse collega Jeffrey Michaels. ‘We hadden onze lessen uit het verleden getrokken, waren “beschaafder” geworden en technologisch geavanceerder.’
Ruimtemacht
Poetin had zijn hoop in deze slijtageslag de laatste maanden gevestigd op het uitblijven van nieuwe Amerikaanse wapensteun voor Oekraïne. Nu de Republikeinen in de VS alsnog hebben ingestemd met een steunpakket van $61 mrd, is de verwachting dat de trage Russische opmars voorlopig weer tot stilstand zal komen.
Kijkend naar de slachtpartij in Oekraïne, lijkt het bijna buitenaards dat sciencefiction, zoals Sweijs en Michaels schrijven, een verplicht onderdeel is van de syllabi van westerse militaire cursussen. De VS kregen enkele jaren geleden een ‘ruimtemacht’, de United States Space Force.
Sommige analisten denken volgens Sweijs en Michaels dat toekomstige oorlogen radicaal anders zullen zijn dan oorlogen uit het verleden, compleet met vechtende robots en cyberwarriors die wapens maken ‘van nullen en enen’.
Daartegenover staat een meer conservatieve school die denkt dat veel bij het oude zal blijven. Als het op een lange strijd aankomt, zullen ‘massa en schaal’, ook economisch, doorslaggevend blijven.
Terroristen
Nieuwe technologie zal zijn weg naar het strijdtoneel blijven vinden, zoals de drones boven de loopgraven laten zien. Omdat ze relatief goedkoop zijn, komen luchtaanvallen daardoor binnen het bereik van een grotere groep strijders — ook terroristen trouwens.
Kunstmatige intelligentie zal tot allerlei nieuwe toepassingen leiden, zoals ‘killer robots’, autonoom opererende wapens die bijvoorbeeld tanks kunnen herkennen en uitschakelen.
Hybride oorlogsvoering, met desinformatie en cyberaanvallen, maakt al lang deel uit van de gereedschapskist. Zoals de Leidse hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga in zijn bijdrage schrijft, verscheen in de VS het eerste artikel over cyberoorlog al in 1993.
De definitie van het begrip oorlogsvrijwilliger is door de technologische vernieuwing wel uitgebreid. Het boek beschrijft hoe 117 buitenlandse pro-Oekraïense groepen hackers en IT-specialisten na de invasie Kiev te hulp schoten en Rusland aanvielen.
Cultuuroorlog
David Betz, hoogleraar moderne oorlogsvoering aan het King’s College in Londen, adviseert lezers die geïnteresseerd zijn in de toekomst niet alleen te kijken naar oorlogen tussen staten. Volgens hem staat het Westen aan de vooravond van burgeroorlogen.
‘Dat wat tot nu toe “cultuuroorlogen” werd genoemd, neemt steeds meer het karakter aan van daadwerkelijke oorlog, in termen van de niveaus van wederzijdse demonisering en afkeer’, aldus Betz.
‘Het karakter van de oorlog, dat er voor de mensen van het Westen — waarschijnlijk binnenkort — echt toe zal doen, zal niet worden gedomineerd door hypersonische raketten en tanks en vliegtuigen van de volgende generatie, laat staan robotica en cyberaanvallen’, schrijft hij. De wapens van een burgeroorlog zijn ‘het mes en het geweer, de betonschaar en de voorhamer, het geïmproviseerde explosief’.
Bron: Financieele Dagblad, door Jean Dohmen, 13 mei 2024
Lees het volledige artikel: https://fd.nl/politiek/1514738/ondanks-killer-robots-oorlog-blijft-mensenwerk
Related Content
