We zitten al vrijwel zeven weken met een dichte Straat van Hormuz, zeven weken zonder olietoevoer vanuit de Golf, waar 20 procent van de wereldwijde oliebehoefte vandaan komt. Nieuwsuur sprak met HCSS energie deskundige Lucia van Geuns over hoe afhankelijk Nederland is van olie uit het Midden-Oosten, wat in haar ogen de grootste knelpunten zijn, en de prominente rol die Nederland speelt in de olie-industrie:
“Ik denk dat we op dit moment wereldwijd in de grootste energiecrisis zitten die we ooit hebben gekend. Groter dan die uit 1973.”
Diesel en kerosine
“In Nederland, maar ook in Europa, zijn we importafhankelijk van met name diesel en kerosine. En kerosine komt voor 50 procent, met betrekking tot onze import, uit de Arabische Golf,” legt Van Geuns uit. “Dus daar is in de loop van de tijd nu toch echt wel een probleem ontstaan. En je ziet dat al bij luchtvaartmaatschappijen die mogelijk een aantal vluchten gaan cancelen, en dat kan op termijn misschien wel meer worden.”
“Tegelijkertijd zie je een groot probleem met betrekking tot diesel. En diesel wordt heel veel gebruikt in Europa, met name in de landbouw, maar ook voor de industrie en in het vervoer in het algemeen. Dus daar zijn nu al knelpunten.”
Nederland als energie-hub
“In Europa maken wij eigenlijk heel veel benzine, en met name ook de raffinaderijen in Rotterdam. We zijn eigenlijk zelfvoorzienend met betrekking tot benzine. Natuurlijk wordt de ruwe olie wel geïmporteerd, maar we maken eigenlijk veel meer benzine dan we zelf kunnen consumeren, zelfs in Europa, dus daar wordt ook een deel van geëxporteerd,” vervolgt Van Geuns.
Nederland telt vijf olieraffinaderijen; vier in het havengebied van Rotterdam, en één in Zeeland. Het nabijgelegen Antwerpen heeft twee raffinaderijen. We zijn echt een energie-hub in Noordwest Europa waar heel veel olieproducten worden geproduceerd, vertelt Van Geuns: “We zijn heel belangrijk, samen met België hebben we zeven raffinaderijen, dan praat je dus over het grootste cluster in Noordwest Europa aan raffinaderijen.”
Brandstof zelf houden?
Maar als wij zo’n grote en belangrijke olieverwerker en benzineproducent zijn, waarom kunnen we dan niet al die brandstof lekker zelf houden, nu alles steeds schaarser wordt? Dat kan helaas niet, legt Van Geuns uit in Nieuwsuur:
“In Nederland hebben wij een open economie, en die raffinaderijen zijn eigendom van internationale bedrijven – geen Nederlandse bedrijven overigens – en die bepalen uiteindelijk zelf waar hun output (diesel, benzine, kerosine, nafta), naar toe gaat. En daar hebben ze langere of kortere termijn contracten voor gesloten met de afnemers.”
Oftewel: het gaat hier om zelfstandige bedrijven die afspraken hebben gemaakt met andere bedrijven en overheden. Daar kan je als Nederlandse overheid niet tegen zeggen: ‘stop daar maar mee, dat pikken wij voor onszelf.’
“Dat zou tegen de vrijemarkteconomie gaan,” aldus Van Geuns.
Internationale markt
De grootste olieproblemen en tekorten doen zich voor in Azië, waar vrijwel alle olie uit de Arabische Golf afkomstig is. Nederland haalt z’n olie grotendeels elders vandaan.
Van Geuns: “We halen bijvoorbeeld onze olie uit Amerika, maar ook uit Kazachstan, uit Nigeria, uit Noorwegen – dat is eigenlijk al de normale gang van zaken. We halen maar een heel klein percentage van onze ruwe olie uit het Midden-Oosten.”
En toch hebben wij ook last van die hoge olieprijs?
“Ja. Dat komt omdat het allemaal internationaal bepaald wordt. That’s it. De oliemarkt is een internationale markt, daar wordt internationaal op geboden. Dat is nu zeker voor Europa vervelend,” besluit Van Geuns
Terugkijken
Bekijk het hele interview met HCSS energie expert Lucia van Geuns terug in de Nieuwsuur uitzending van 20 april 2026, met daarin ook een gesprek met Minister van Financiën Eelco Heinen, over het pakket aan steunmaatregelen van bijna 1 miljard waarmee het kabinet de hogere gas- en olieprijzen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten wil compenseren voor bedrijven en burgers.
Bron: Nieuwsuur, 20 april 2026
Experts
Related Content
