Bij het grondoffensief in Gaza doemen tal van problemen op voor het Israëlische leger. Volgens het leger is het tunnelnetwerk onder Gaza tientallen kilometers lang en tot wel 70 meter diep. “Het is duidelijk dat Hamas uitermate goed is voorbereid,” zegt HCSS defensiespecialist Peter Wijninga in het AD. Niet voor niets is de brandstoftoevoer naar Gaza afgesneden.
Volgens het Israëlische leger (IDF) is er geen enkele twijfel: tegenstander Hamas gebruikt de eigen burgerbevolking als menselijk schild. In drukke wijken, inclusief die rond het grootste ziekenhuis van Gaza, Shifa, zou het IDF diverse tunnelingangen hebben gezien, vlak bij scholen en gezondheidscentra. Vanuit deze tunnels komt Hamas met verrassingsaanvallen, waarbij al zeker 30 Israëlische soldaten zouden zijn omgekomen. Over gesneuvelde Hamasstrijders zijn geen cijfers beschikbaar.
Volgens de door Hamas gecontroleerde gezondheidsautoriteiten in Gaza zijn er inmiddels meer dan tienduizend burgerdoden. Het IDF verspreidt ondertussen videobeelden van ziekenhuizen, onderwijsinstellingen en ook moskeeën in Gaza waar hele batterijen aan raketwerpers zouden zijn aangetroffen. In hoeverre de oorlog nu ook al ondergronds, in de tunnels wordt gevoerd, is onduidelijk. Er circuleren veel video’s, maar het is moeilijk vast te stellen of die echt zijn en wanneer ze zijn gemaakt.
Voordeel
Israël en Hamas hebben elkaar vaker in tunnels bevochten. De verdedigende partij is in het voordeel als het ondergrondse man-tegen-man-gevechten zouden worden, zeggen experts. Hamas kent de weg, kan zich snel verplaatsen en heeft dit gevecht tot in detail voorbereid, denkt ook Peter Wijninga, defensiespecialist en als veiligheidsexpert verbonden aan het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS).
Het IDF weet dat als geen ander. Beter lijkt het daarom de tunnels op andere manieren uit te schakelen. Het leidt tot ingewikkelde afwegingen; kun je ziekenhuizen bombarderen als Hamas daar met zijn commandocentra onder bivakkeert?
“In het internationaal humanitair oorlogsrecht is vastgelegd dat ziekenhuizen een beschermde status hebben,” zegt Wijninga. “Maar die beschermde status kan vervallen als het ziekenhuis voor militaire doeleinden wordt gebruikt. Als Hamas bijvoorbeeld luchtafweergeschut op een ziekenhuis plaatst, vervalt dus de beschermde status. Maar dat betekent niet dat Israël zomaar het hele ziekenhuis kan bombarderen, want dat heeft natuurlijk enorme humanitaire consequenties. Dus alles wat Israël doet, moet uiteindelijk proportioneel zijn.”
Afwegingen
Bij het IDF wordt vooraf uitgebreid gesproken over gevoelige doelen, aldus Wijninga. “De schade en het aantal slachtoffers mag niet opwegen tegen de militaire winst die je behaalt door het commandocentrum uit te schakelen. Dat is altijd een afweging die je van tevoren moet maken en die achteraf door een rechter kan worden getoetst. Israël weet natuurlijk dat er achteraf vragen over zullen komen. Nou is het wel zo dat Israël zich altijd probeert te onttrekken aan dit soort internationale controles. Daarbij worden ze ook vaak gedekt door de Verenigde Staten.”
Er wordt ook gesproken over gas tegen Hamas, maar dan geen strijdgas waardoor mensen doodgaan, maar over een bedwelmend gas waardoor mensen tijdelijk het bewustzijn verliezen, en dus ook weer gewoon van bijkomen. Dat zou een optie kunnen zijn. Wijninga: “Het risico is dat gijzelaars nog steeds gedood worden, voordat iedereen het bewustzijn verliest. Dus aan alles zijn risico’s verbonden. Het is duidelijk dat Hamas uitermate goed voorbereid is en Israël jarenlang een rad voor ogen heeft gedraaid.”
Bron: Het Parool, Algemeen Dagblad, 8 november 2023
Experts
Related Content
