Vele honderden doden zijn er volgens het bestuur van de Gazastrook dinsdagavond gevallen bij een explosie op de binnenplaats van een ziekenhuis in Gaza-Stad. Wat is er gebeurd? Wat zeggen de experts aan de hand van het beschikbare beeldmateriaal?
Hoe meer informatie er vrijkomt, hoe onwaarschijnlijker het is dat het gaat om een Israëlische luchtaanval, zegt Peter Wijninga, defensiedeskundige van de denktank The Hague Centre for Strategic Studies, in een reconstructie door De Volkskrant.
Op de beelden van Al Jazeera is een lichtflits te zien rond een projectiel in de lucht boven Gaza. Kort daarna volgen op de grond twee flitsen, hoogstwaarschijnlijk explosies. Het zou er volgens Wijninga op kunnen duiden dat de raket in de lucht in tweeën is gebroken en op twee verschillende plekken is neergekomen.
Zeker bij zelfgemaakte raketten kunnen er volgens Wijninga technische problemen ontstaan. “De romp kan bijvoorbeeld scheuren door de krachten die vrijkomen tijdens de lancering of de vlucht. Of de motor kan te vroeg ophouden met werken. Het komt vaker voor dat raketten al in Gaza weer neerkomen.”
Belangrijk bij de beoordeling zijn de foto’s van de schade. Daaruit valt volgens Wijninga af te leiden dat er hoogstwaarschijnlijk geen sprake is geweest van een vliegtuigbom, de manier waarop Israël doorgaans plekken in Gaza bombardeert. “Auto’s zouden daarbij alle kanten zijn opgevlogen. Er zouden grote brokstukken zijn en veel stof. Dat zie je hier niet.”
De krater van een vliegtuigbom zou volgens Wijninga zeker 3 meter diep zijn. “Het gaat dan om een massief metalen bomlichaam met een explosieve lading van vaak 100 kilo. Vanwege de snelheid dringt zo’n bom diep door in de grond.”
Ook volgens brigadegeneraal Han Bouwmeester, hoogleraar militair-operationele wetenschappen aan de Nederlandse Defensie Academie, wijst de foto van de krater niet op een Israëlische raket. “Dit is eerder een raket van slechte makelij, met veel minder kracht. Al valt op basis van deze foto niet eens met zekerheid te zeggen dat de krater echt door een raket is veroorzaakt.”
Een gespecialiseerd team ter plaatse zou op basis van de vorm van de krater een trechteranalyse kunnen maken, zegt Bouwmeester, om zo de koers van de eventuele raket te achterhalen. “Op deze foto lijkt het alsof een raket van rechts kwam (dat is uit zuidwestelijke richting, red.), door de afgeronde bergvorm aan die kant. Maar dat kan ook een vertekend beeld zijn.”
Definitief bewijs zal er vermoedelijk niet snel komen, omdat onafhankelijke deskundigen geen toegang hebben tot de plek. Bouwmeester: “Specialisten zouden ter plekke kunnen onderzoeken wat de hoek was van de inslag, de hoogte van de raket en welke springstoffen er zijn gebruikt. Dan kun je een lijn trekken en bekijken welke eenheden zich onder die lijn bevonden.”
Op basis van de foto’s van de schade vindt zowel Wijninga als Bouwmeester het moeilijk voorstelbaar dat er bijna vijfhonderd doden zouden zijn, zoals het Palestijnse ministerie van gezondheid claimt. “Dat valt niet helemaal te rijmen met de beelden,” zegt Bouwmeester.
Bron: De Volkskrant, 18 oktober 2023




