HCSS Focus | Het Com-netwerk

Nieuwe HCSS Focus analyseert het online ‘Com-netwerk’ en implicaties voor maatschappij en nationale veiligheid

Een nieuwe publicatie van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) analyseert het zogenoemde Com-netwerk: een internationaal online ecosysteem waarin overwegend minderjarige gebruikers elkaar dwingen tot zeer extreme vormen van misbruik en geweld.

Daarbij moet men denken aan het moeten vermoorden of mishandelen van mensen of huisdieren, het dwingen tot zelfbeschadiging of dwang tot zelfdoding.

Het netwerk wordt, in navolging van de FBI, ook wel aangeduid als nihilistisch gewelddadig extremisme (NGE).

Com bestaat uit overlappende domeinen. “Cyber Com” is de oudste community, overwegend gericht op het plegen van cyber crime. Daaruit ontstond rond 2021 “Sextortion Com” Groepen als 764 richten zich op groomen seksuele afpersing en dwang tot zelfbeschadiging. “Offline Com”, waaronder de groep No Lives Matter, ontstond daar weer uit en richt zich nadrukkelijker op geweld in de fysieke wereld, variërend van vandalisme tot mesaanvallen. Een klein deel van het netwerk vertoont ideologische kenmerken die accelerationistisch worden genoemd. Dit deel is bewust gericht op het ontketenen van geweld en chaos in de maatschappij.

Openbronnenonderzoek in samenwerking met OSINT-specialisten van o.a. CTE laat zien dat minstens 70 Nederlanders betrokken zijn bij het netwerk. Meerdere verdachten, waaronder de Nederlandse oprichter van No Lives Matter, worden op dit moment vervolgd voor ernstige (terroristische) misdrijven..

Het rapport schetst een drievoudige dreiging:

• Kans op aanslagen
• Jeugdbeschermingsrisico’s
• Bredere zorgwekkende ontwikkeling van online normvervaging en geweldsverheerlijking

Opvallend is dat binnen Com-netwerken dader- en slachtofferrollen regelmatig door elkaar lopen. Eenmaal diep verstrikt in de groepsdynamiek raken slachtoffers soms zelf betrokken bij misbruik. Andersom hebben daders vaak een achtergrond van heftige psychosociale problematiek. Dit creëert complexe dilemma’s voor strafrecht, jeugdbescherming en hulpverlening.

Volgens het HCSS-rapport vraagt de aanpak in de eerste plaats om versterkte preventie door meer bewustwording, bijvoorbeeld via mediawijsheid en grotere betrokkenheid van ouders, scholen en hulpinstanties bij de online leefwereld van jongeren. Daarnaast pleit HCSS voor een betere toespitsing van wettelijke kaders en digitale bevoegdheden, zodat politie, opsporingsinstanties en organisaties zoals de Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal (ATKM) effectiever kunnen optreden tegen snel veranderende online netwerken.

Tot slot onderstreept het rapport het belang van structurele investeringen in openbronnenonderzoek. Diepgaande kennis van online subculturen, symboliek en codetaal is essentieel om signalen tijdig te herkennen en adequaat te duiden.

Deze HCSS Focus is een product van zelfstandig onderzoek in samenwerking met onafhankelijke OSINT-specialisten buiten HCSS, waaronder van CTE (Capitol Terrorists Exposers). De analyses in dit rapport zijn afgerond in februari 2026. Gebeurtenissen of ontwikkelingen die plaatsvonden in de periode tussen afronding en publicatie zijn niet van invloed geweest op de bevindingen.

HCSS verricht in opdracht van de strategieafdeling van de Nederlandse politie het meerjarige onderzoeksprogramma Strategische Monitor Politie. Dit programma heeft tot doel een ‘van buiten naar binnen’ en toekomstgerichte blik op en duiding van relevante trends en ontwikkelingen te geven, om daarmee de strategievorming van de Nederlandse politie te ondersteunen.