Na bijna dertien jaar neemt Paul Sinning afscheid als CEO van het Haagse Centrum voor Strategische Studies (HCSS). Onder zijn leiding groeide het instituut uit tot een nationaal en internationaal toonaangevende denktank op het gebied van geopolitiek, veiligheid en strategische vraagstukken. In dit interview blikt hij terug op de ontwikkeling en impact van HCSS, de betekenis van onafhankelijk onderzoek en de rol van innovatie en AI. Ook kijkt hij vooruit naar de geopolitieke uitdagingen van deze tijd en vertelt hij over zijn eigen plannen voor de toekomst.

Je hebt aangekondigd dat je gaat stoppen bij HCSS, na bijna 13 jaar als CEO verantwoordelijk te zijn geweest voor dit kennisinstituut. Hoe ga je terugkijken op de afgelopen jaren? En waar ben je trots op?

Klopt, per 1 februari treed ik terug als CEO. En ik ga er met erg veel plezier op terugkijken. Er is namelijk veel bereikt. Zo zijn we erin geslaagd om van HCSS een nationaal en internationaal vooraanstaand kennisinstituut te maken. De inhoudelijke kwaliteit van het werk, de politieke, bestuurlijke en maatschappelijke impact ervan, de opgebouwde reputatie. Dit jaar werden we door onze opdrachtgevers in binnen- en buitenland met gemiddeld een 8 gewaardeerd. Iets waar we zeer trots op kunnen zijn. Een ander aspect is dat we inmiddels meer dan 2000 keer per jaar in de media optreden. Erg belangrijk om in tijden van toenemend wantrouwen het brede publiek onafhankelijk te informeren over veelal complexe ontwikkelingen en de mogelijke gevolgen daarvan. Dit doen wij als een onbetaalde dienst, passend bij onze publieke rol als denktank. Wat mij automatisch brengt op een ander aspect; het gegeven dat wij niet gesubsidieerd zijn. Cruciaal voor ons om scherp in de markt te blijven opereren en om onze onafhankelijkheid, en daarmee onze toegevoegde waarde voor klanten en onze reputatie, te bewaken. 

Zijn er ook ontwikkelingen waar je zorgen over maakt?

Ja natuurlijk. De toenemende instabiliteit in de wereld als gevolg van de geopolitieke machtsverschuivingen, de bestuurlijke onmacht om klimaatverandering goed te adresseren, de ontwrichtende impact van AI, een groeiend ongelijke welvaartsverdeling om er een paar te noemen. We zien polarisatie als gevolg van de opkomst van soevereinisme, nationalisme en populisme. Overigens zijn dit door de eeuwen heen voorspelbare maatschappelijke reacties in tijden van grote veranderingen. De kunst is om hierop te blijven anticiperen en de aanwezige pilaren van veiligheid en stabiliteit aan te passen en waar mogelijk te verstevigen.

Ook volgend jaar wordt het tegen deze achtergrond zeer interessant. Met belangrijke verkiezingen in Europa op de agenda is het vraagstuk of de EU in staat is om haar rol als geostrategische speler daadwerkelijk vorm te geven cruciaal. Als dat niet lukt worden we vermalen in de ontluikende nieuwe wereldorde.

Een bron van zorg op nationaal niveau is het huidige versnipperende politieke landschap en het negatieve effect daarvan op de besluitvorming en daadkracht – en daarmee op het vertrouwen in de politiek. De ruimte voor nieuwe of kritische inzichten vanuit onafhankelijk onderzoek neemt daardoor ook af. Juist in de huidige uitdagende internationale context kunnen we ons dat niet veroorloven.

Hoe zie je de impact van AI op het werk van HCSS?

Wij hebben de afgelopen 20 jaar veel geïnvesteerd in data science en de integratie daarvan in onze onderzoeken. Lange tijd was dit voor geopolitieke denktanks een vrij unieke en innovatieve werkwijze. Vanuit die oriëntatie hebben we ook al vroegtijdig flinke stappen gezet in het benutten van AI-diensten en werkmethoden in onze werkprocessen. Wij lopen op onderdelen internationaal nog steeds voorop, zo bleek dit jaar weer tijdens een internationale Tech-bijeenkomst in San Diego. Een mooi voorbeeld is de ontwikkeling van RuBase geweest, een hele grote database van bronnen over Ruslands buitenland- en veiligheidsbeleid dat wordt ontsloten met AI-achtige technieken. Ook de integratie van satellietdata in diverse studies is een mooi voorbeeld en levert veel nieuwe inzichten en kennis op.

Ik denk dat het foresight-karakter van veel van onze werkzaamheden, in combinatie met de aanwezige verbeeldingskracht en diepe kennis, constant unieke inzichten oplevert. AI kan dit ondersteunen maar op dit moment zeker nog niet goed vervangen. Voorlopig zijn we nog in staat om toegevoegde waarde te bieden met slimme analisten die gepast gebruik maken van AI. Voor de kennisoverdracht blijven ook meer analoge diensten zoals opleidingen en fysieke bijeenkomsten van belang.          

Tot slot: wat ga je nu doen en wie gaat jou opvolgen?

Hahaha, ik heb nog geen exacte plannen in mijn hoofd, maar nog voldoende energie en ideeën, dus ik ga mij niet volledig terugtrekken. De komende maanden ga ik mij hierop oriënteren.

Over mijn opvolging kan ik op dit moment nog niet veel over kwijt. Het wordt een opvolgster en binnenkort maken we haar naam bekend. Ik heb er veel vertrouwen in dat haar komst HCSS weer een stap verder gaat brengen!

Experts

© The Hague Centre for Strategic Studies