Een vals gevoel van veiligheid, in combinatie met een mislukte poging om Hamas zoet te houden en uit te spelen tegen de Palestijnse Autoriteit hebben ertoe geleid dat Israël zich heeft laten overrompelen op 7 oktober vorig jaar. Dat zegt Defensiespecialist Peter Wijninga van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies bij BNR Nieuwsradio. “Men achtte zich veilig, ook door het beleid van Netanyahu dat erop gericht was Hamas economisch te ontwikkelen.”

“De beestachtigheid had met name ten doel om Israël diep in het hart te treffen, zodanig dat Israël getergd zou reageren met een enorm gewelddadige respons.”

Volgens Wijninga was het Netanyahu’s bedoeling om Hamas zich op de Gazastrook economisch te laten ontwikkelen, met behulp van geld voor uit Qatar en Saoedi-Arabië. ‘Dan houdt Hamas zich daar gedeisd’, verwoordt Wijninga Netanyahu’s insteek.

Netanyahu wilde volgens Wijninga daarmee Hamas in Gaza en de Palestijnse Autoriteit op de Westelijke Jordaanoever uit elkaar spelen. “Daarmee is de tweestatenoplossing gewoon uit zicht. Dat was een beetje het idee en daar zijn ze flink voor afgestraft.”

Beestachtigheid aanval was middel

Volgens Wijninga was wat hij noemt de beestachtigheid waarmee Hamas de aanval op 7 oktober uitvoerde geen aberratie van criminele elementen, maar was het extreem gewelddadige karakter ervan berekend. “Het was niet zomaar een uit de hand gelopen actie, de beestachtigheid had met name ten doel om Israël diep in het hart te treffen, zodanig dat Israël getergd zou reageren met een enorm gewelddadige respons.”

Dat Israël hard zou terugslaan, was dus door Hamas ingecalculeerd en dat de Palestijnse bevolking in Gaza daar de dupe van zou worden, zou de Palestijnse kwestie weer op de agenda zetten, zegt Wijninga. “Dat was één van de doelstellingen.”

Regionale oorlog

Een andere doelstelling was het mogelijk doen ontbranden van een regionale oorlog wanneer Hezbollah en Iran zouden meedoen, maar dat laatste is vooralsnog niet gebeurd, aldus Wijninga. Wijninga wijt de huidige uitbreiding van de oorlog naar Libanon voor een deel aan het ‘pre-emptive’ karakter van Israëls militaire doctrine – via een offensieve actie voorkomen dat een vijand in staat is om Israël aan te vallen. Maar ook deels omdat Netanyahu in het binnenland onder grote druk staat van de ultrarechtse partijen in zijn coalitie die hem in het zadel houden zolang hij aan hun wensen tegemoetkomt.

De oorlog met Hezbollah over de Libanese grens heen heeft ook alles te maken met het feit dat de Israëlische regering de terugkeer van de zestigduizend gevluchte Israëlische burgers naar het noorden van Israël tot oorlogsdoel heeft verklaard. “Dat betekent dus dat je Hezbollah moet gaan aanvallen.”

Grote schade

Intussen heeft Iran met de afgelopen raketaanval op Israël meer geraakt dan de Israëli’s tot nu toe hebben toegegeven, zegt Wijninga. “Op de vliegbasis Nevatim is behoorlijk veel schade aangericht. De schatting is al dat daar dertig inslagen zijn geweest en dat daar ook vliegtuigen zijn beschadigd.”

Volgens Wijninga druppelen de berichten daarover nu langzaam naar buiten, de aanval is volgens hem voor Israël reden om echt hard terug te slaan. Mogelijke doelwitten zijn de nucleaire faciliteiten, de olie-installaties en de lanceerinrichtingen van waaraf raketten worden gelanceerd.

Tragisch

Het tragische van de harde Israëlische aanpak is volgens Wijninga dat er geen goede follow-up is. Israël is militair oppermachtig en kan elk land in het Midden-Oosten met gemak aan, maar daarna blijft het stil. Er wordt geen alternatief geboden.

Wijninga haalt een Israëlische journalist aan die stelt dat Israël voortdurend is blijven steken op de zevende dag van de Zesdaagse Oorlog in 1967. “Toen hebben ze preventief allerlei landen om zich heen aangevallen, omdat ze wisten dat er een aanval vanuit die landen op til was.” Die oorlog heeft geresulteerd in een eclatante overwinning voor Israël, maar het land heeft vervolgens niet verder nagedacht over de vraag: hoe nu verder met de buren?

Geen exit

Dat gebrek aan een exitstrategie is ook het grote binnenlandse kritiekpunt op de regering-Netanyahu en een reden waarom de meer gematigde politici zijn kabinet hebben verlaten. “Er is geen plan, dat is het grote probleem eigenlijk. Dat betekent dus ook dat er geen weg is naar de vrede.”

Bron: BNR Nieuwsradio, 7 oktober 2024

Experts

© The Hague Centre for Strategic Studies