Het jaar 2025 is voor Europa een kanteljaar geweest. Rusland, de Verenigde Staten en China hebben de aanval ingezet. We staan er alleen voor; de Amerikaanse president Donald Trump moet niets hebben van het ‘woke’ en ‘gedegenereerde’ Europa. Hij legde importheffingen op en dreigde de steun aan de NAVO te stoppen.
De negatieve effecten van de handelsoorlog met de Verenigde Staten compenseert China met grotere exporten richting Europa. Daardoor betalen wij de rekening voor Trumps handelspolitiek. Bovendien beticht China de Europese Unie van ‘oneerlijke handelspraktijken’ en legt ons daarom ook heffingen op. In december stelde China deze definitief vast, variërend van 4,9 tot 19,8 procent.
Omdat Nederland varkensvlees op de Chinese markt zou hebben gedumpt, werden vleesexporteurs hard getroffen. Vervolgens richtten de pijlen zich op zuivel. Zo kreeg FrieslandCampina een heffing van 42,7 procent opgelegd. Officieel zijn de heffingen een antwoord op die van Europa voor goedkope Chinese elektrische auto’s, maar in de praktijk speelt geopolitiek een cruciale rol.
China moet de export beschermen om nummer één van de wereld te worden. Ook Trump wordt door zijn geopolitieke instincten gedreven; door de hele wereld heffingen op te leggen, moeten bedrijven hun productie naar de Verenigde Staten verleggen en moet zijn land eerste blijven.
Mercosur was vooral een aanleiding voor protesten tegen overbodige regels en de mogelijke vermindering van landbouwsubsidies
Het kost de Europese Unie moeite om met een antwoord te komen. Afzonderlijk zijn de lidstaten te klein om het geopolitieke spel te spelen. Alles draait om deelbelangen van groepen, zoals boeren. Daardoor worden de lidstaten de speelbal van de grootmachten die Europa vooral als een belangrijke afzetmarkt zien.
Het Europese geopolitieke onvermogen bleek ook uit het handelsverdrag Mercosur, waarover bijna 25 jaar is onderhandeld. Het verdrag struikelde over tienduizend boeren die naar Brussel waren opgerukt; ze verzetten zich tegen de bijna 100.000 ton bevroren en vers rundvlees dat voor een laag tarief uit Zuid-Amerika mag worden geïmporteerd. Dat dit slechts 1,5 procent is van de Europese productie deed er niet toe.
Mercosur was vooral een aanleiding voor protesten tegen overbodige regels en de mogelijke vermindering van landbouwsubsidies. Gevolg is dat de Italiaanse premier Giorgia Meloni het verdrag voorlopig blokkeert. Daarmee blokkeert ze ook een overeenkomst met gelijkgestemde landen, waardoor alle lidstaten in de geopolitieke strijd verder worden verzwakt.
Dat Europese samenwerking in een geopolitiek turbulente wereld essentieel is en dat dit offers vraagt, is de boodschap die in 2026 duidelijker moet worden uitgedragen.
Experts
Related Content
