China heeft stevige exportbeperkingen ingevoerd op zilver om zijn positie als leverancier te beschermen. Slechts 44 Chinese bedrijven mogen het metaal nog uitvoeren. Het besluit zorgde vorige week al voor onrust op de edelmetaalmarkt, die zich toch al in een periode van sterk stijgende prijzen bevindt.
Volgens Jeff Amrish Ritoe, strategisch adviseur grondstoffen bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, is er sprake van een duidelijke koerswijziging. ‘In feite betekent dit dat China zilver niet langer ziet als een edelmetaal, maar als een strategische grondstof.’ Dat heeft volgens hem alles te maken met het brede gebruik van zilver in sectoren waarin China wil domineren, zoals elektrische auto’s en zonnepanelen.
Dominante positie
China behoort tot de top drie grootste zilverproducenten en -exporteurs ter wereld. Wat zilver extra gevoelig maakt voor dit soort maatregelen, is dat het grotendeels geen hoofdproduct is. Slechts 20 procent wordt direct gemijnd; 70 tot 80 procent komt vrij als bijproduct bij de winning van koper en zink. Juist die metalen worden in China op grote schaal geraffineerd en chemisch verwerkt, wat het land een dominante positie in de keten geeft.
De exportbeperkingen leiden tot stevige internationale reacties. Onder meer Elon Musk uitte kritiek. Dat is volgens Ritoe begrijpelijk. ‘Alternatieve zilverstromen zijn lastig te vinden, omdat het een bijproduct is. Je moet daarom in gesprek met koper- en zinkproducenten buiten China.’ Tegelijkertijd is zilver moeilijk te vervangen. Het metaal heeft uitstekende elektrische en thermische geleidbaarheid en wordt gebruikt in microchips, elektrische auto’s, ruimtevaart, defensie en medische toepassingen.
Zilver uit het VK
De zilverprijs is de afgelopen tijd al flink opgelopen en Ritoe verwacht dat de markt voorlopig volatiel blijft. Voor Nederland lijken de directe gevolgen beperkt, al is waakzaamheid geboden. ‘Het grootste deel van het zilver dat Nederland importeert, komt uit het Verenigd Koninkrijk. Het Verenigd Koninkrijk is een heel belangrijke rotonde voor zilver, omdat daar fysiek zilver wordt verhandeld.’ CBS-cijfers laten zien dat ongeveer 80 procent van het zilver dat Nederland binnenkomt via Engeland loopt. ‘Maar ook het VK ontvangt weer zilver uit China en andere landen.’
Strategie
Volgens Ritoe vraagt de situatie om een brede strategie. ‘Op korte termijn moet je afspraken maken met koper- en zinkproducenten over hun bijproduct zilver. Op middellange termijn zijn investeringen nodig in onderzoek, om het zilvergebruik in industriële processen te verminderen of te vervangen. En recycling is cruciaal, ‘bijvoorbeeld het hergebruiken van zilver uit zonnepanelen die China eerder naar Europa heeft geëxporteerd’.
Op lange termijn zal Europa ook moeten investeren in eigen mechanische en chemische verwerkingsinstallaties. ‘Om juist die exportproducten, die China nu naar ons toestuurt in de vorm van zonnepanelen en auto’s op den duur te hergebruiken en daar opnieuw zilver uit te halen.’




