Amerikaanse boeren worden hard geraakt door een internationale graancrisis. Explosief gestegen kosten brengen graanproducenten aan de rand van de afgrond. ‘Dat gaan wij absoluut ook merken in onze voedselprijzen’, zegt Freek Vossenaar, analist food & agro bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.
De wereldwijde graanhandel staat in toenemende mate onder druk. Enerzijds door de oorlog in het Midden-Oosten, anderzijds door Russische aanvallen op Oekraïense schepen op de Zwarte Zee zal die druk nog verder toenemen. De aangescherpte Amerikaanse sancties tegen Iran en landen die handelen met Iran maken het er niet beter op.
Van een wereldwijd graantekort is volgens economen nog geen sprake, maar de aanvoer wordt wel kwetsbaarder. Rusland en Oekraïne zijn samen goed voor ongeveer 27 procent van de wereldwijde tarwe-export, maar door aanvallen op havens en exportinfrastructuur lopen de Oekraïense transporten sterk terug: van normaal circa 5 miljoen ton landbouwproducten per maand naar verwachting 1,5 miljoen ton in augustus.
Economische oorlog
Daar komen de tegenvallende oogsten en de hogere energie- en kunstmestprijzen door de crisis rond de Straat van Hormuz bovenop. De sterke afname van het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz heeft de dieselprijs opgedreven en de wereldwijde aanvoer van kunstmest verstoord. ‘Voor de boeren in de VS komt daar nog bij dat buitenlandse voedselprogramma’s zijn afgeschaft en arbeid een probleem is geworden’, voegt Vossenaar toe.
‘De kosten van onze productiemiddelen zijn volledig uit de hand gelopen’, zegt de Amerikaanse boer Matt Bailey, die in het oosten van Nebraska maïs en sojabonen verbouwt, tegen de krant. Het type kunstmest dat hij gebruikt kostte tien jaar geleden 470 dollar per ton, maar inmiddels meer dan 900 dollar.
Saillant detail: Amerikaanse graanboeren maken een groot deel uit van de achterban van president Donald Trump, voor wie in november verkiezingen op de rol staan.
Economische oorlog tegen Iran
Verder maakte de Amerikaanse regering maandag bekend met ‘Operation Economic Outcast‘ te starten – een economische oorlog gericht tegen Iran. Daarbij wil het niet alleen de handelspartners van het land raken, maar Iran ook uitsluiten van het betalingssysteem in Amerikaanse dollars. Graanboeren in de VS zullen daar de gevolgen nóg directer van gaan merken. Veel boeren zeggen dan ook dat vooral Trumps oorlog met Iran grote gevolgen heeft voor hun bedrijven.
Forse verliezen
Een recente studie van de American Farm Bureau Federation, een belangenorganisatie voor de landbouw, laat zien dat boeren zonder overheidssteun dit jaar met forse verliezen te maken krijgen. Voor maïsboeren gaat het om 131 dollar per hectare dit jaar en 167 dollar volgend jaar. Voor sojaboeren zijn de verliezen respectievelijk 80 en 138 dollar per hectare. Volgens de organisatie wordt 2027 het zesde jaar op rij waarin de meeste grote Amerikaanse akkerbouwgewassen verlies opleveren.
Uit een recente peiling van de Financial Times blijkt dat ruim 53 procent van de geregistreerde kiezers zegt dat zijn financiële situatie is verslechterd sinds Trump in januari 2025 terugkeerde in het Witte Huis. Trump heeft een steunpakket van 11 miljard dollar toegezegd, maar dat is volgens de landbouworganisaties onvoldoende.
‘De vraag is of de Amerikaanse boeren desondanks Republikeins blijven stemmen in november bij de midtermverkiezingen’, benadrukt Vossenaar. In de peilingen ligt de partij van Donald Trump al achter op de Democraten, en de populariteit van Trump op het platteland keldert ook. De tussentijdse verkiezingen zijn op 3 november.
Bron: BNR, 25 augustus 2026
Experts
Related Content
