China is begonnen met militaire oefeningen rond Taiwan. Het is de eerste grote militaire actie in het gebied sinds april. Daarmee lopen de spanningen tussen China en Taiwan verder op. Wat zit er achter dit machtsvertoon?.
Wat is het belang van Taiwan voor China?
China heeft marine-, luchtmacht- en raketeenheden richting Taiwan gestuurd. Volgens Peking wordt onder meer geoefend met gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers. Daarbij worden aanvallen op maritieme doelen en een blokkade van belangrijke havens gesimuleerd.
China doet dit onder meer omdat het Taiwan niet ziet als een onafhankelijk land, maar als een afvallige provincie. Volgens het zogenoemde één-China-principe hoort Taiwan bij China en mogen andere landen geen officiële betrekkingen onderhouden met het eiland. Ook Nederland erkent Taiwan niet als onafhankelijk land.
Taiwan volgt sinds 1949 echter een eigen koers en beschouwt zichzelf als een soevereine, democratische staat, met een eigen regering, grondwet en leger.
Taiwan is niet alleen om historische, maar ook om economische en strategische redenen van belang voor China. “Het eiland vormt een belangrijke toegangspoort tot de regio”, stelt Azië-deskundige Hans Horan. Volgens hem kan Taiwan, eventueel samen met landen als Japan en de Verenigde Staten, invloed uitoefenen op zee, op belangrijke handelsroutes richting het Westen.
Daarnaast speelt Taiwan een dominante rol in de steeds belangrijker wordende internationale chipindustrie. In 2024 produceerde het eiland zo’n 90 procent van ‘s werelds meest geavanceerde halfgeleiders: materiaal dat de basis vormt voor computerchips. “Dat is een schakel in de keten waar China controle over wil hebben”, zegt Horan.
Volgens Horan voert China daarom ook veel cyberaanvallen uit op Taiwan. “Een deel is bedoeld om politieke en militaire informatie te verzamelen, een ander deel om technologische kennis te stelen.”
Tegelijkertijd wijzen sommige deskundigen juist op het zogenoemde Silicon Shield. Dat is het idee dat Taiwan dankzij zijn cruciale rol in de chipindustrie wordt beschermd. Een conflict zou de productie van halfgeleiders verstoren, terwijl China daar zelf sterk afhankelijk van is.
Waarom lopen de spanningen tussen China en Taiwan de laatste tijd weer op?
Volgens Horan zijn de Chinese militaire oefeningen vrijwel altijd een reactie op acties die het land ziet als een bedreiging voor de claim dat Taiwan bij China hoort. “Dat kan gaan om acties van Taiwan zelf, maar ook om acties of uitspraken van andere landen.”
De oefeningen volgen onder meer op recente uitspraken van de Japanse premier Sanae Takaichi. Zij waarschuwde vorige maand dat een Chinese aanval op Taiwan mogelijk ook Japan bij een conflict zou betrekken. Japan ziet Taiwan als strategisch belangrijk voor de eigen veiligheid. Op het meest zuidelijke punt liggen de Japanse Okinawa-eilanden op slechts 110 kilometer van Taiwan.
China beschouwt zulke uitspraken als een provocatie, omdat het de kwestie-Taiwan ziet als een interne aangelegenheid.
Ook keurden de Verenigde Staten eerder deze maand een pakket wapenleveranties aan Taiwan goed ter waarde van zo’n 9,5 miljard euro goed. Volgens Horan geeft de Amerikaanse president Trump daarmee meer defensieve steun aan Taiwan dan zijn voorgangers.
“China wil met dit soort oefeningen laten zien dat het de dominante militaire en economische macht is in de regio,” zegt Horan. “De boodschap is: wij bepalen hier de verhoudingen.”
Hoe serieus moet Taiwan de dreiging vanuit China nemen?
De Verenigde Staten waarschuwden vorige week dat China zich in hoog tempo voorbereidt op een mogelijke invasie van Taiwan. In het jaarlijkse rapport van het Pentagon staat dat China ernaar streeft om uiterlijk eind 2027 in staat te zijn een oorlog om Taiwan te voeren en te winnen.
Zo ver is het nog niet. “China kijkt nadrukkelijk naar de houding van de Verenigde Staten”, stelt Horan. “Zolang de Verenigde Staten Taiwan blijven steunen, zal het waarschijnlijk bij militaire oefeningen blijven.”
In Japan zijn het merendeel van de Amerikaanse militairen gestationeerd op de zuidelijke Okinawa-eilanden, dicht bij Taiwan. “Dat is niet voor niets”, stelt Horan. “Als er iets gebeurt, zitten ze dichtbij.”
Wel bestaat onzekerheid over de toekomst van die bases. Trump heeft herhaaldelijk gezegd dat bondgenoten meer moeten betalen voor de aanwezigheid van Amerikaanse troepen.
“Voor China voelt een aanval nu nog te riskant”, concludeert Horan. “Maar als de Verenigde Staten militairen zouden terugtrekken uit Japan, zou dat voor Peking een groot signaal kunnen zijn om plannen voor een invasie door te zetten.”
Experts
Related Content
